dagboek4 december

Dagboekfragment: Frankrijk wacht nog even met de atoombom

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

President Charles de Gaulle tijdens een persconferentie. Beeld Gamma-Rapho via Getty Images
President Charles de Gaulle tijdens een persconferentie.Beeld Gamma-Rapho via Getty Images

Parijs, 4 december 1950 

Vergadering om kwart over 6: Soustelle, Michelet, Billotte, Albert Ollivier, Terrrenoire (door mij toegevoegd) en ik. Palewski, die een ongeluk heeft gehad, ontbreekt. Billotte zet zijn plan uiteen, zij het minder pessimistisch dan onder vier ogen, toen hij zei: binnen drie dagen oorlog. Niettemin: nederlaag in Korea, radeloos.

De generaal (De Gaulle, red.) licht zijn visie op de toestand toe en leest daarna zijn declaratie voor. Ik ben onder de indruk. Wat een meesterschap! Het draait om twee punten:

‘Korea: een nederlaag, net als in Indochina. In het begin van een oorlog lijden democratieën nederlagen. Die moeten we incasseren, maar niet ondertekenen. Koste wat kost moet een Aziatisch München worden voorkomen.

‘Dan is er Frankrijk. Op grond van de algehele toestand heb ik een hypothese: die komt erop neer dat Rusland op dit moment geen algehele oorlog wil. Dus, wat moet Frankrijk doen? Allereerst: zich niet door Engeland laten vertegenwoordigen. Vervolgens: wachten met de atoombom, niet omwille van de dode Chinezen, er zullen in de nabije toekomst genoeg doden vallen, en die maakt het niet uit hoe ze zullen sterven, maar omdat we het belangrijkste wapen voor de belangrijkste doelen dienen te bewaren. Kortom: bewapenen.’

Ik heb nog veel vergeten, maar de grootsheid van de visie, de kalmte en de intellectuele kracht raakten me. Een moment lang sprak hier een staatsman, wiens beslissing van kapitaal belang kan zijn. Helaas, dat alles mondde slechts uit in een declaratie!

Georges Pompidou (1911-1974), Franse politicus. Ingekort fragment uit Pour rétablir une vérité. Flammarion, 1982.

Meer over