DagboekDavid Lloyd George

Dagboekfragment: een slechte vrede levert oorlog op

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

David Lloyd George Beeld Print Collector/Getty Images
David Lloyd GeorgeBeeld Print Collector/Getty Images

Parijs, 25 maart 1919

De resultaten van D.’s (premier David Lloyd George, red.) weekend beginnen al zichtbaar te worden. Hét onderwerp is Polen – Polen bij het ontbijt, bij de lunch, bij het diner en ook bij de besprekingen. D. is vierkant tegen het corridorplan, waarin een stuk Duitsland met drie miljoen Duitsers wordt afgehakt en onder Pools bewind komt. D. zegt dat dit zal uitdraaien op een nieuwe oorlog.

De Fransen zijn woedend dat hij zich tegen het plan verzet. D. zegt dat de vrede een rechtvaardige vrede moet zijn. We dienen zodanige voorwaarden te formuleren dat we ze met een gerust hart kunnen opleggen en dat we ons, mochten de Duitsers weigeren ze te ondertekenen, gesteund weten door het Engelse volk.

Als de corridor naar Polen gaat, creëren we een nieuw Elzas-Lotharingen. Om dezelfde reden is D. erop tegen dat de Fransen de linkeroever van de Rijn bezetten. Hij zegt dat de Fransen te veel willen en rekent op een confrontatie over de kwestie.

De Fransen wisten zich geen raad met Odessa. D. heeft een militair plan opgesteld om de situatie ter plekke te verlichten. Clemenceau ( Franse premier, red.) zei tegen hem: ‘Mais vous êtes un grand général.’

12 maart

The Times en The Daily Mail vallen D. aan vanwege zijn Polen-politiek, maar hij is vastbesloten niet te wijken.

Frances Stevenson (1888-1972), assistent en latere echtgenote van de Britse politicus David Lloyd George. Ingekort frament uit Lloyd George: A Diary by Frances Stevenson. Hutchinson, 1971.

Meer over