DAGBOEK

Dagboekfragment: de Oranjekoorts krijgt grimmige trekken

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Windmolen aanhet Spaarne in Haarlem rond 1890. Beeld Getty Images
Windmolen aanhet Spaarne in Haarlem rond 1890.Beeld Getty Images

Haarlem, 5 mei 1747

Heden drijgden eenige jongens in het huis van Tomas Hoefnagel in de Agterstraat de glaasen in te gooijen omdat hij geen oranje wilde dragen, zeggende, dat niemand hem daartoe kon dwingen, doch de onderschout hierbij gekomen bedaarde het volk, en gebood Hoefnagel oranje te dragen, waarop zijn huis dien nagt door 4 wagts bewaakt is.

Hebben alhier de turfdragers wederom met vliegende vaendels omgegaan, schietende gedurig snaphaanen af, gingen de voornaamste plaatsen der stad door, en kregen van veele lieden eenig geld, als wanneer zij housee vivat de prins uitriepen.

Deeze avond heeft het gemeen aan het huis van Jan Stappert de glasen ingegooid, en gedreigt het huis te plunderen, weshalven ­aldaar 2 vaendels in het geweer ­geplaatst wierden, die de geheele nagt de wagt hielden, de burgermeester van Dilen verscheen daar meede, het volk ernstig verzoekende dat zij zig doch wilden ­stilhouden en belovende

Stappert de stad doen ruimen, hij gebood ook uit het huis een oranje vaendel uit te steken.

Doch den Smorgens om 6 uuren kregen zij de knegt van Stappert in handen, en bragten hem na het Spaarne en dompelden hem driemaal daarin, en er weer uitgehaald zijnde dwongen zij hem met de hoed over het hoofd te zwaijen, en te roepen vivat de prins van Oranje.

Jacobus Barnaart jr. (1726-1780), koopman en mededirecteur Teylers Stichting. Ingekort fragment uit Dagverhaal van merkwaardige voorvallen. Bron: dbnl.org.

Meer over