Cyberrace.

ADSL moet de nieuwe toverformule worden waarmee de snelheid van Internet aanzienlijk kan worden opgevoerd. De concurrent van het kabelmodem wordt volgende maand door KPN geïntroduceerd....

DE foto ontrolt zich tergend langzaam, als een stripteasedanseres die zich van haar kleding ontdoet. Dat is Internet oude stijl: een traag medium, gesymboliseerd door het eeuwige zandlopertje.

Dat zal binnenkort veranderen, eerst voor een voorhoede, dan voor de grote meerderheid. Het net belooft razendsnel te worden, de videobeelden zullen vrijelijk over het scherm stromen, het downloaden van een mp3-muziekbestand wordt een fluitje van een cent. Volgende maand begint KPN met de introductie van ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line), waardoor de verbinding met Internet tien tot twintig keer sneller zou gaan dan met het 'traditionele' 56K-modem.

ADSL moet gaan concurreren met het kabelmodem, dat geleverd wordt door providers als chello en @Home. Bij Planet Internet en XS4ALL zal een abonnement ongeveer 100 gulden per maand gaan kosten, voor een snelheid van 512K. Voor 175 gulden per maand biedt XS4ALL ook een 1024K verbinding aan. KPN heeft de snelheid bewust laag gehouden om technische problemen te voorkomen. De kleine concurrent Cistron neemt meer risico en introduceert in de Randstad een verbinding van 4 tot 5 megabits. Ter vergelijking: een abonnement bij kabelmarktleider chello kost 89 gulden. Chello maakt geen melding van snelheid, maar volgens de gebruikersgroep Coax Nederland ligt de gemiddelde modemsnelheid op 800K. De modemsnelheden van kabel en ADSL zijn overigens moeilijk te vergelijken. De kabel moet worden gedeeld met andere gebruikers. Als de hele buurt aan het internetten slaat, daalt de snelheid zienderogen. Voor ADSL hoeven geen telefoontikken te worden betaald, evenmin als voor de kabel. 'Dat aspect wordt door onze gebruikers het meest gewaardeerd, meer nog dan de snelheid', zegt Iain Osborne, directeur marketing van chello. De zogeheten breedbandgebruiker is altijd online, wat een erg modern gevoel geeft. 'Vroeger moest je bij mijn oma water halen bij de pomp achter in de tuin. Zo zullen we over een tijdje ook praten over Internet via een gewone telefoonverbinding', zegt Osborne.

Met de introductie van ADSL wordt de race naar een steeds sneller net ingezet, denkt Henk-Jan Engelhardt van NOB Inter active. 'Op dit moment lijkt ADSL iets sneller, maar ik verwacht dat het voortdurend stuivertje wisselen wordt. Dat is natuurlijk heel voordelig voor de consument', meent Engelhardt. Hoe meer concurrentie, hoe sneller de lijnen en hoe meer waar voor je geld.

Breedband-Internet zal het medialandschap op zijn kop zetten, is de algemene verwachting. Met een 56K-modem is het downloaden van een mp3-bestand een uiterst moeizame aangelegenheid. Maar met breedband kunnen muziek, video en software snel worden binnengehaald. Veel mediawatchers voorspellen dan ook de dood van de cd, cd-rom en videotheek.

Het world wide web zal steeds meer video gaan brengen. Uiteindelijk zal zelfs de televisie via Internet de huiskamer binnenkomen. Het aantal stations zal exploderen, programma's kunnen naar hartelust worden aangeklikt, of ze nu gisteren werden uitgezonden of vorige week.

Bij zoveel futurisme is een korte reality check op zijn plaats. Hoewel vrijwel niemand betwijfelt dat het deze kant op zal gaan, is breedband-Internet vooralsnog uitermate klein. In de Verenigde Staten heeft 2 procent van de huishoudens een aansluiting via ADSL of kabel, in het dichtbekabelde Nederland eveneens 2 procent en in heel Europa 1 procent. 'Het is vooral een markt voor heavy users', zegt Thérèse Torris van het onderzoeksbureau Forrester. 'De markt groeit wel, maar veel mensen aarzelen. Ze vinden het een mooi product, maar erg duur.'

Bovendien is de introductie van breedband allerminst vlekkeloos verlopen. In Nederland kreeg chello, een dochter van kabelbedrijf UPC, zelfs een veeg uit de pan van de Consumentenbond. Weliswaar was chello een stuk sneller dan de concurrentie, maar de service liet ernstig te wensen over. 'De helpdesk was vrijwel onbereikbaar, en als mensen ertoe wisten door te dringen, werden ze onbeschoft te woord gestaan', zegt een woordvoerder. Nog steeds zijn er veel klachten over chello, zegt Peter de Jong, bestuurslid van de gebruikersgroep Coax Nederland. 'Ongeveer 10 tot 15 procent van de abonnees heeft problemen, schatten wij. Verder vinden we het netwerk te traag, vooral in de avonduren. Alleen 's nachts na één uur werkt het fantastisch.'

GEZIEN die bedenkelijke reputatie zal ADSL chello en de andere kabelaars snel wegvagen, werd vorige week gesuggereerd in het televisieprogramma NOVA. De meeste deskundigen geloven echter niet dat ADSL de slag zomaar gaat winnen. 'Ik verwacht dat beide systemen naast elkaar zullen blijven bestaan', zegt Frits Schoute, hoogleraar multimedia-communicatie aan de Technische Universiteit Delft. In wetenschappelijke kring leeft een lichte voorkeur voor ADSL, zegt hij. 'Je maakt gebruik van je eigen telefoonlijn. De kabel moet je delen met andere gebruikers. Dat is inherent aan het medium', aldus Schoute.

Toch vindt Schoute, zelf abonnee van chello, dat de kabel een zeer behoorlijke verbinding levert, terwijl de kwaliteit van ADSL nog moet blijken. 'Ook ADSL heeft nadelen. De bits worden verstuurd over een gewone telefoonlijn. Bij de aanleg daarvan heeft men uiteraard nooit rekening gehouden met de hoge transmissiesnelheden van ADSL', aldus Schoute.

De kans op storingen is aanwezig, zeker bij een slordige installatie. Schoute: 'Veel mensen hebben zelf telefoonlijnen door het huis getrokken, op een houtje-touwtje-manier. Voor een gewone telefoon is dat niet erg, die is heel robuust. Maar ADSL kun je niet achter de zoveelste vertakking op je zolderkamer plaatsen.'

KPN lijkt zich bewust van het gevaar van een snelle introductie met veel negatieve publiciteit over storingen en slechte lijnen. In elk geval gaat het telecombedrijf uiterst behoedzaam te werk. Vergeleken met een eerder experiment in Amsterdam is de snelheid gehalveerd. Bovendien wordt ADSL langzaam op de markt gebracht. Volgende maand begint een proef met enkele duizenden geselecteerde abonnees. Pas na de zomer volgt introductie op grotere schaal. Aan het eind van dit jaar wil KPN een gebied van vier miljoen potentiële gebruikers kunnen bedienen.

Chello-directeur Osborne denkt de concurrentie aan te kunnen. 'We zijn anderhalf jaar eerder begonnen. In die tijd hebben we veel geleerd. ADSL moet nog beginnen', zegt hij. Ook Roel Westerhof van onderzoeksbureau IDC gelooft dat de kabelbedrijven baat hebben bij die voorsprong. 'Het is nog maar de vraag of ADSL superieur is. Ze zullen het waar moeten maken. In de Verenigde Staten zijn veel problemen met ADSL geweest', zegt hij.

'Verdomde stomme lijn', kopte de website Wired News onlangs. Er volgde een litanie van klachten die verdacht veel leek op de Nederlandse tirades tegen chello. 'Nieuwsgroepen staan vol met klachten over lange wachttijden voor aansluiting, slechte technische ondersteuning, en verkeerde en onstabiele verbindingen', aldus Wired News. 'ADSL zou consumenten een kaartje naar de hoge snelheidshemel bezorgen. Voor veel gebruikers is het eerder een tripje naar de hel.'

Meer over