opera

Cleopatra e Cesare, over liefde, verraad en wispelturigheid, blijkt in wispelturige tijden al te herkenbaar ★★★☆☆

De Hongkongse sopraan Kris Ng oogst als Cleopatra de ultieme lof. ‘Brava!’

Guido van Oorschot
Cleopatra e Cesare van Carl Heinrich Graun Beeld Reinout Bos
Cleopatra e Cesare van Carl Heinrich GraunBeeld Reinout Bos

En opnieuw is het een schaars goed: opera met alles erop en eraan. Niet meer dan 75 bofferds namen woensdagmiddag plaats in het Haagse conservatorium, dambordgewijs op anderhalve meter. Ze kwamen voor de Nederlandse première van Cleopatra e Cesare, een barokopera van de Duitse componist Carl Heinrich Graun. Het stuk over liefde, verraad en wispelturigheid bleek in wispelturige tijden maar al te herkenbaar.

Chapeau alvast voor de behendigheid waarmee deze studentenvoorstelling werd gered van opeenvolgende coronaregimes. Oorspronkelijk zouden Cleopatra en Caesar elkaar afgelopen juni in de armen zijn gevallen. Na de recente avondlockdown verschoof hun huwelijk naar de middag. Maar helaas, toen pasten de musici niet meer virusveilig in de orkestbak. Dus moesten de oren tijdens de ouverture even wennen aan hoorns, fluiten en pauken die aan weerskanten waren uitgetild boven bakniveau.

Maar laten we het positief bekijken. Altijd gesodemieter in het operavak, dus de masterstudenten van Dutch National Opera Academy (een samenwerking tussen de Amsterdamse en Haagse conservatoria) konden geen geschiktere première krijgen. En dan nog met een barokopera ook, een apart genre met aparte wetten.

Een krachtige Verdi-stem heeft er bijvoorbeeld niets te zoeken. Handigheid in versieren is vereist, want aria’s hangen van herhaling aan elkaar. Bovendien zijn barokke operateksten wispelturig in het kwadraat. Dat gevoelens per seconde kunnen omslaan, blijkt ook uit Cleopatra e Cesare, het stuk waarmee Graun in 1742 de Berlijnse Staatsopera mocht inwijden.

Zie de Arabische prins Arsace happen naar adem. Hij kreeg zojuist de zak van Cleopatra. ‘Ik wil je niet, zo is het nu eenmaal’, zingt de Egyptische koningin luchtigjes. Met de kwetteraria die ze er vervolgens tegenaan smijt, oogstte de Hongkongse sopraan Kris Ng in de Haagse Kees van Baaren Zaal de ultieme lof. ‘Brava!’

Een topcomponist kun je Graun niet noemen. Bij doorsnee-aria’s volgens het boekje dwalen de gedachten af, maar er komt altijd een moment dat je weer opveert. Zoals bij de sublieme rouwmuziek waarin Cornelia haar schofterig vermoorde man Pompeo beweent. De Russische sopraan Maria Koroleva vervlocht haar stem hartverscheurend met sprakeloze violen en droeve fluiten.

De studenten konden zich optrekken aan vaklui. Dirigent Jonathan Peter Kenny sloeg niet mooi, maar wel aanstekelijk, met een voorkeur voor snelle tempo’s. Het schuin oplopende eenheidsdecor van Luca Andrea Stappers deed handig dienst als kerker en tempel. Regisseur James Conway schoof de solisten er als schaakstukken overheen. Hoe visualiseer je spanning tussen twee personages? Hoe sta je minutenlang aan de grond genageld? Het zijn lessen waarvan de alumni een loopbaan lang profiteren.

Cleopatra e Cesare

Opera

★★★☆☆

Van Carl Heinrich Graun, door Dutch National Opera Academy, 1/12, Koninklijk Conservatorium, Den Haag. Herh. 3 en 5/12 (uitverkocht).