BURO EMPTY Boordevolle leegte van Kleins toonzalen

Ze doet haar inspiratie op in dierenwinkels, voor terraria en aquaria vol planten en beesten, in natuurhistorische musea, waar de extremen van moeder natuur zoetjes naast de bedenksels van de mens liggen uitgestald, in zwembaden en laboratoria....

LUCETTE TER BORG

Daarmee zet deze jonge, aan de Amsterdamse Rijksakademie afgestudeerde en in 1995 met de Koninklijke Subsidie onderscheiden kunstenaar een dikke punt achter de discussie over figuratie en abstractie, die de moderne kunst al bijna driekwart eeuw beheerst. Ze doet dat zonder een zweem van hoogmoed, maar wel resoluut: de bezem wordt opgepakt, en met een ferme zwiep gaat de boel onder een kier van de deur het atelier uit.

Carla Klein behoort tot het kleine groepje van begiftigde kunstenaars, dat traditioneel vakmanschap combineert met een kritische houding ten opzichte van de kunst; dat gevoeligheid voor kleur paart aan een feilloos inzicht in compositie en perspectief, en dat overstapt binnen één werk van abstract naar figuratief en weer terug. Klein schildert herkenbare voorstellingen - letterlijk - maar maakt tevens dit schilderen tot onderwerp van haar kunst.

Zo kan het gebeuren dat ze leegtes schildert, dat ze leegtes tentoonstelt. En daarmee maakt ze die leegtes weer boordevol betekenis, ongeveer zoals de Eindhovense schilder René Daniëls in de jaren tachtig dat deed, met zijn schilderijen van lege tentoonstellingszalen.

Op Kleins doeken zijn de hoofdrolspelers vitrines, aquaria en sinds kort ook zwembaden en terrassen: dit zijn haar lievelingsmotieven, die ze naar believen omkadert, met balken donkere verf afgrendelt en met diagonalen doorsnijdt. Via die diagonalen verdubbelt en spiegelt ze de blik tot in een eindeloze verte, waar niets meer zichtbaar is - die illusie geeft ze althans - behalve een vage, murw geslagen verfplek. Die centrale vlek kun je opvatten als een metafoor - voor het idee dat je nooit vat kunt krijgen op waar het werkelijk om gaat bij het kijken of het schilderen. Maar je kunt de vlek ook 'lezen' - als een ontbindend mens bijvoorbeeld, of als een beest, als een abstracte klont verf of een landschap waar lucht in water overgaat. Daar, bij die mistige horizon, begint het oog te broeden, en de fantasie te werken.

Vorig jaar toonde Klein werk op twee groepstentoonstellingen in Rotterdam (bij Witte de With) en in het Belgische Deurne (in museum Dhondt-Dhaenens). Nu is nieuw werk van haar te zien op een kleine solo-tentoonstelling bij Buro Empty in Amsterdam.

Dit 'bureau' is geen woordspelerige gelegenheidsgalerie, maar een kunstenaarsinitiatief, dat krap acht maanden bestaat en in die tijd al een paar interessante kunstenaars tentoonstelde. Psychiater Rene van Ewijk kocht het kapitale, maar zwaar verwaarloosde pand aan de Willemsparkweg acht jaar geleden. Samen met Peter Seyen en Peter Luineng van de Jan van Eyck Academie in Maastricht bedacht hij dat het aardig zou zijn om in zijn huis één etage leeg en onopgeknapt te laten en in te richten als niet-commerciële galerie.

Zo ontstond Buro Empty, met z'n stemmige, grauwe muren waar het stuc van afbrokkelt, met zijn sloophout op de vloer, en een werkende wasmachine met ijskast - voor de versnaperingen - in de hoek.

Binnen die leeggeschraapte muren komen de drie schilderijen van Carla Klein uitmuntend tot hun recht. Groot zijn de doeken, van een groter formaat dan Klein ooit heeft getoond. Ze zijn lichter van toon - met prachtig zeegroen en azuurblauw -, claustrofobischer en kritischer van aard. Maar ze tonen dezelfde voorkeur voor ritmische rijen vitrines en andere uitstalkasten.

Van Van Ewijk mag iedere kunstenaar zich in Buro Empty uitleven in de 'dialectische relatie tussen vernieuwing en verval'. Als Klein iets aantoont, dan is het wel dat ze die dialectiek niet nodig heeft. Want de omgeving, die verzinkt eenvoudigweg in haar werk.

Lucette ter Borg

Schilderijen van Carla Klein. Tot en met 12 juli. Buro Empty, Willemsparkweg 17, Amsterdam. Za en zo 13-17u en op afspraak. Inl. 020-6750299.

Meer over