FilmrecensieBuiten is het feest

Buiten is het feest maakt seksueel misbruik bespreekbaar zonder sensationeel te worden ★★★☆☆

Die inkijkjes in het verleden zijn  het interessantst. Het wordt hoe langer hoe benauwender in dat huis, waar complexe psychologische spelletjes aan de orde van de dag zijn. 

Eelco Smits, Georgina Verbaan en Pleun Nijhuis (voorgrond) in Buiten is het feest.

Met de komst van Kees, de nieuwe echtgenoot van Sonnes moeder, verschijnt er nog iets in huis: gaten. Keurig rond, op ooghoogte. Eentje in de muur van de wc. Eentje die precies uitkijkt op het bed van Sonnes tienerzus. ‘We hebben muizen’, verkondigt het 11-jarige meisje tijdens het avondeten. Uitdagend, want ze weet heus wel beter – net als Kees, haar moeder en haar oudere zus trouwens.

Iedereen is zich ervan bewust, maar niemand benoemt het direct, het seksuele misbruik in Buiten is het feest. Ook jaren later blijven alle partijen er hooguit in omfloerste termen naar verwijzen. Maar als haar zus verongelukt en Sonne, inmiddels een bekende zangeres, de voogdij krijgt over haar nichtje komt het moment dichterbij dat ze haar mond wel zal moeten open trekken.

Seksueel misbruik bespreekbaar maken lijkt primair de motivatie te zijn van Buiten is het feest. Het is een gedegen dramafilm, gebaseerd op de roman van Arthur Japin, die het op zijn beurt weer baseerde op het verhaal van Karin Bloemen. Het toont hoe de volwassen Sonne (Abbey Hoes) op slot zit omdat ze niet over haar verleden kan praten; wat er zich precies afspeelde laat regisseur Jelle Nesna zien via flashbacks.

Die inkijkjes in het verleden zijn eigenlijk het interessantst. Het wordt hoe langer hoe benauwender in dat huis, waar complexe psychologische spelletjes aan de orde van de dag zijn. In het scenario van Karen van Holst Pellekaan wordt feilloos duidelijk hoe doortrapt Kees (Eelco Smits, die fascineert én walging oproept) te werk gaat: hij manipuleert, vleit, haakt in op de ontluikende seksualiteit van de meisjes, speelt de dochters tegen elkaar uit. Geen vriendelijk gebaar is zonder bijbedoeling. ‘Mondje dicht, hè.’ Hij creëert een giftige gezinsdynamiek waaraan niemand kan ontsnappen. Ook Sonne niet, terwijl die toch razendsnel door heeft dat Kees een roofdier is.

Het is jammer dat de personages wat vlak blijven – veel mag de kijker zelf invullen. Wat dreef die zus? Waarom krijgt Sonne het niet voor elkaar om te praten met dat lieve, betrouwbare vriendje van haar? Waarom houdt die moeder haar mond? In het laatste geval is het echt te danken aan Georgina Verbaan – eigenlijk te jong gecast als de moeder, maar dat went – dat zij geen eendimensionaal monster wordt.

Nieuwe inzichten biedt Buiten is het feest niet, zeker niet na de #MeToo-beweging. Daar staat tegenover dat Nesna een moeilijk bespreekbaar onderwerp in een publieksvriendelijke vorm giet zonder te sensationeel te worden of vet drama te serveren. De seksscènes zijn onprettig, maar zijn nooit te expliciet. De toon van de film is die van de liedjes van zangeres Sonne, die door de film geweven zijn en geloofwaardig zijn als Nederlandse hitjes: emotioneel, maar behapbaar. Wat keurig binnen de lijntjes misschien, maar dat is bij dit onderwerp nog lang geen sinecure.

Drama

Buiten is het feest 

★★★☆☆

Regie Jelle Nesna

Met Abbey Hoes, Georgina Verbaan, Eelco Smits

95 min., in 79 zalen