InterviewWende Snijders

‘Britten bouwen met taal een muur om zich heen, ik wilde die voor The Song Project afbreken’

Eindelijk is het zover: Wende Snijders kan The Song Project in première laten gaan in de Royal Court in Londen. De voorbereiding verliep met horten en stoten, nog los van de pandemie. Want de theatertraditie mag er rijk zijn, het bezingen van existentiële thema’s is nou niet bepaald typisch Brits.

Wende tijdens de repetities van ‘The Song Project’. Beeld Ali Wright
Wende tijdens de repetities van ‘The Song Project’.Beeld Ali Wright

Een gevoel van trots kan Wende Snijders niet verbergen. ‘The Song Project: Some things can only be sung. Concept by Chloe Lamford and Wende’, staat er in rode letters op de gevel van de Royal Court, de aangewezen plek voor hedendaags theater in Londen. ‘Dit is een droom die eindelijk uitkomt’, zegt de zangeres die 42 jaar geleden in de Britse hoofdstad werd geboren. ‘Het niveau van theater maken in Nederland is al hoog, maar dit is de hemel. Het is een eer om hier te mogen optreden. En leerzaam ook.’

Deze week gaat in Londen Wendes nieuwe theaterconcert in première, waarin de bekende zangeres nummers speelt die ze heeft geschreven met vijf aan dit theater verbonden vrouwelijke schrijvers, onder wie Stef Smith en Sabrina Mahfouz. ‘Als je geen toneelstuk moest maken, maar een lied, wat zou je dan schrijven?’, was de vraag, zo legt Wende uit in een café aan Sloane Square, tegenover de Royal Court. ‘Van de teksten die uit deze opdracht zijn voortgekomen, heb ik liedjes gemaakt.’

‘Engeland heeft natuurlijk een zeer rijke theatertraditie, maar existentiële thema’s als eenzaamheid of dood bezingen, zoals Jacques Brel of Ramses Shaffy dat bijvoorbeeld deden, dat is hier minder gangbaar.’ The Song Project is een Engelse voortzetting van haar show Mens, waarvoor Wende werkte met teksten van onder meer Dimitri Verhulst en wijlen Joost Zwagerman. Het concept wekte de interesse van Vicky Featherstone, de artistiek directeur van de Royal Court.

‘Zij benaderde de vijf schrijvers, scenograaf Chloe Lamford, een componist en een choreograaf. Stuk voor stuk vrouwen met uiteenlopende achtergronden, niet alleen wat land van herkomst betreft, maar op het vlak van genre. De een is thuis in de well-made play, de ander noemt zich grime poet.’

Begin 2019 ging ze voor het eerst naar het Royal Court om met Isobel Waller-Bridge een begin te maken aan het script. Deze componist maakte eerder de muziek voor de succesvolle televisieserie Fleabag, waarin haar zus Phoebe de hoofdrol speelt, nu werkt ze aan de nieuwe James Bond.

Wende ontdekte tijdens de productie ook een talige cultuurbotsing. ‘De Britten hebben de neiging zich ironisch te uiten, met humor en understatements, een wat analytische instelling. Zij gebruiken de taal om een muur om zich heen te bouwen, terwijl ik de muur wilde afbreken en de emotie de vrije loop laten. De Engelse taal is juist heel geschikt voor het levenslied, maar ik moest echt de deur openen naar wat zo mooi is in hun taal. Ik voelde me soms een archeoloog, door iets op te graven wat er al lag.’

Een van de nummers in de nieuwe show gaat over het wel of niet krijgen van een kind, een persoonlijke vraag voor de zangeres. ‘Ik behoor tot de eerste generatie die deze keuze zo bewust maakt. Promise gaat over de beslissing geen moeder te worden, een andere manier om een leven in te vullen, zoeken naar andere rituelen. Het liedje It Scares Me gaat over trauma’s die generaties aan elkaar doorgeven zonder zich daarvan bewust te zijn. Over een opa die littekens heeft uit de oorlog en een oma die een kind heeft verloren.’

Voor Wende zijn de optredens extra bijzonder omdat ze haar eerste levensjaren in Londen doorbracht, waar haar vader, een civiel ingenieur, aan de Theems werkte. Ze sluit niet uit dat ze onbewust heeft geprofiteerd van het Engels dat om haar heen werd gesproken. De Snijders woonden in de wijk Beckenham, waar David Bowie opgroeide. ‘Zijn waanzinnig mooie nummer Memory of a Free Festival gaat over een straatfestival dat hij daar organiseerde ten tijde van Woodstock.’

Haar grote liefde is echter een andere telg van Zuidoost-Londen: Kate Bush. ‘Zij is de reden dat ik zangeres ben geworden. In mijn herinnering hoorde ik op mijn 11de tijdens een vakantie in Frankrijk voor het eerst een liedje van haar, The Man with the Child in His Eyes. Maar zes jaar geleden kwam na een voorstelling een vrouw naar me toe die me bleek te kennen van mijn jonge jaren in Guinee-Bissau. Ze vertelde dat ik als 6-jarige altijd naar haar kamer wilde om naar haar platen van Kate Bush te luisteren.’

Het had niet veel gescheeld of de Engelse droom was uiteengespat. Wende was druk met de voorbereidingen voor de show die in mei 2020 in première zou gaan toen de coronacrisis losbarstte. ‘In maart moest ik halsoverkop terug naar Nederland, voordat de grenzen dichtgingen. Een jaar lang hebben we in onzekerheid geleefd, met de vraag of het er ooit van zou komen, totdat in mei van dit jaar het verlossende woord kwam. Voordeel is dat we meer tijd hebben gekregen. De show is rijper geworden, als rode wijn die in de kelder heeft gelegen.’

The Song Project, 17 t/m 28/8, Royal Court, Londen.

Componist Isobel Waller-Bridge tijdens de repetities voor ‘The Song Project’. Beeld Ali Wright
Componist Isobel Waller-Bridge tijdens de repetities voor ‘The Song Project’.Beeld Ali Wright

Beckett, Ionesco en Osborne in de Royal Court

Het 19de-eeuwse theater Royal Court geniet faam waar het gaat om vernieuwend toneel. John Osbornes Look Back in Anger werd hier gespeeld, de triomftocht van de boze jonge vijftigers. Alec Guinness speelde hier in Ionesco’s Exit the King en in het donker werd hier in 1973 het experimentele Not I van Samuel Beckett uitgevoerd.

Meer over