Bowie haalde neus op voor lintje koningin

'Ik weet echt niet waar dit voor is. Hier heb ik niet voor gewerkt in mijn leven.' Met deze woorden wees popster David Bowie in 2000 een lintje van de hand....

De lijst met weigeraars, een van de grootste geheimen van Buckingham Palace, lekte afgelopen weekeinde uit. Er staan talrijke kunstenaars op die in tegenstelling tot Sir Mick Jagger om allerlei redenen niet in het establishment wilden worden opgenomen.

Sommigen noemden de Britse lintjesregen - die gepaard gaat met pretentieuze namen als Order of the British Empire (OBE) en Commander of the British Empire (CBE), traditionele titels als Sir en Dame en ouderwetse plechtigheden met ridderslagen - belachelijk of zelfs idioot.

Behalve David Bowie wezen acteur John Cleese, televisiekok Nigella Lawson, actrice Dawn French en de schrijvers Roald Dahl, John Le Carré, Graham Greene en Evelyn Waugh onderscheidingen af. Acteur Albert Finney weigerde twee keer de gang naar Buckingham Palace: in 1980 en 2000. Schilder CS Lowry legde uitnodigingen voor vijf onderscheidingen naast zich neer.

Filmsterren Trevor Howard, Kenneth Branagh en Alistair Sin staan op de lijst van weigeraars, net als de schilders Lucian Freud en Francis Bacon. Filmregisseur Ken Loach wees in 1977 een lintje af. 'Als republikein kan ik nu eenmaal geen enkele onderscheiding van de koningin accepteren. Deze onderscheidingen staan symbool voor het klassensysteem met zijn privileges', luidde zijn commentaar.

Niet iedereen is even consequent. Regisseur Alfred Hitchcock wees in 1962 een CBE af, maar accepteerde in 1980 een ridderorde. Auteur VS Naipaul wilde in 1977 ook geen CBE, maar maakte in 1990 wel de gang naar Buckingham Palace.

Actrice Vanesse Redgrave deed het omgekeerde: in 1967 accepteerde ze nog een CBE, maar in 1998 liet ze weten toch maar niet bevorderd te willen worden tot Dame.

De publicatie van de lijst van weigeraars heeft al tot een rel geleid. Een wetenschapper dreigde gisteren ontslag te nemen uit overheidsdienst, omdat hij niet voor een lintje in aanmerking kwam wegens zijn openlijke steun aan dierproeven. Een parlementaire commissie kondigde maandag aan een onderzoek te beginnen naar een meer geloofwaardig systeem van onderscheidingen.

Meer over