Botten in een park vol dieren

Er is de laatste tijd heel wat afgeklaagd over hedendaagse kunst die ontoegankelijk zou zijn en/of ontoegankelijk gepresenteerd zou worden....

HET GLAZEN HUIS

Botten in een

park vol dieren

Eindelijk, juichen de voorstanders van Meer Uitleg en Meer Educatie in de kunst. Eindelijk een jonge kunstenaar die zich niet te verheven voelt om haar werk inzichtelijk te maken. Was het maar zo eenvoudig. Want uit de tentoonstelling van Molenaar blijkt hoe moeizaam de verbintenis is die kunst met uitleg en geschreven taal aangaat.

Molenaar is de elfde jonge Nederlandse beeldhouwer die organisator Han Schulte in het glazen kubusvormige paviljoen in het park tentoonstelt. Schulte heeft een goede neus voor jong aanstormend Nederlands talent. Hij toonde Job Koelewijn toen deze nog maar net van de Rietveld Academie was afgestudeerd, bracht Erzsébet Baerveldt, Paul de Reus en nu de nog volstrekt onbekende Molenaar.

Zij heeft een beeldengroep geïnstalleerd die bestaat uit elf roze aan het plafond hangende raderen met tanden en stukjes bot eraan bevestigd, en een lange tafel waarop een chaotische hoop botfragmenten en tanden van mens en dieren is uitgestort. Deze installatie doopte zij 'BSE-vrije tandwielen'.

Het is een letterlijk niets aan de verbeelding overlatende benaming. Ze is bot en flauw en doet onrecht aan de poëtische kracht die Molenaar met haar beelden weet op te roepen.

Het roze - zo identiek aan de kammen van de in de buurt van het Glazen Huis rondpikkende hanen - slingert hier door en naast elkaar. Van verre lijken de roze raderen sieraden, met verleidelijk glanzende uitsteeksels. Maar hoe dichter je het glas van het Huis nadert, hoe macaberder de kleinoden.

De uitsteeksels blijken uitgekookte kiezen en stukjes schoongeschuurd bot. Of ze echt of onecht zijn, doet er niet, ook al is het een feit dat Molenaar er tandheelkundige laboratoria en slachthuizen voor afging, paardenkaken voor kliefde en botten voor spleet. Net zo min doet het er toe of de botten en kiezen nu van de kippen hier in het park, van koeien, paarden of zelfs mensen afkomstig zijn.

Wat ertoe doet is dat Molenaar met haar 'tandwielen' (smadelijke titel) en haar met botfragmenten gedekte tafel een reeks van associaties oproept: van iets dat eens bedoeld was om het leven vorm te geven, maar nu niet meer is.

Molenaar schildert de argeloze parkbezoeker een vanitas-stilleven voor, een memento mori in een van levende dieren vervuld park. Daarmee voegt zij zich in de traditie van kunstenaars als Jan Davidsz. de Heem of Willem Claesz. Heda, die de mens aan de hand van precieus geschilderde citroenschillen en oesterschelpen op de tijdelijkheid van het bestaan wezen.

Molenaar gunt ons een blik op dat bestaan, al is die blik impliciet want zeer esthetisch - met dat roze mooi contrasterend tegen de loodgrijze en grauwgroene achtergrond van het park. Ze gebruikt daarvoor andere middelen dan haar voorgangers: natuurlijk 'afval' en roze kunststof - prothese-materiaal. Haar middelen zijn modern, en voor van alles bruikbaar. Het resultaat is ongebreideld expliciet en toch weer niet. Het is helder en schimmig tegelijk. Dat is het raadsel waaraan de titel van haar werk voorbij gaat.

Lucette ter Borg

Linda Molenaar, BSE-vrije tandwielen. T/m 18 jan. Het Glazen Huis, Amstelpark, Amstelveen. Dagelijks van zonsopgang tot zonsondergang.

Meer over