Drama

Blue Valentine

Origineel opgezet scheidingsdrama

Bor Beekman

In het uitstekend geacteerde en non-lineair vertelde Amerikaanse drama Blue Valentine valt een verslonst huwelijk onherroepelijk uiteen.

Biertje, sigaretje, tuin vol rommel, baan waarbij je niet hoeft na te denken, een kind en elkaar – wat wil je nog meer?

Huisschilder Dean (Ryan Gosling) zou een tevreden man zijn, mits zijn vrouw haar toekomstverwachtingen wat bijstelde. Maar in de visie van Cindy (Michelle Williams) is hun 5-jarig huwelijk vastgelopen.

Een afgepeigerde verpleegster is ze, terwijl ze dokter had willen zijn. En wat haar aanvankelijk aantrok in Dean – weinig eisende liefde, laissez faire-mentaliteit – stoot haar nu af. Een ongezond levende lapzwans is het, die er met de jaren niet op vooruit gaat: wijkende haargrens, opbollend buikje en geen ambitie om hun tegen het white trash aan schurkende bestaan in Pennsylvania ook maar iets van cachet te geven.

Regisseur Derek Cianfrance (Brother Tied, 1998) sleutelde jarenlang aan zijn tweede speelfilm Blue Valentine. Toen hij de middelen eindelijk bijeen had, liet hij zijn acteurs-duo wekenlang op locatie samenleven en doormaken hoe dat nu voelt, zo’n marginaal bestaan.

Zijn meest ingrijpende regiekeuze schuilt in de opbouw van zijn film: Blue Valentine vertelt het begin en einde van de relatie, maar laat het midden weg. Terwijl de film voortdurend heen en weer pendelt tussen toen en nu, blijft de precieze oorzaak – zo die er al is – van het gestrande huwelijk ongewis.

Daarbij speelt Cianfrance een sluw spel: begrip en sympathie voor de hoofdpersonages worden ondermijnd door kleine, rafelige plotwendingen en ontmoetingen met derden, waaronder een gewelddadig ex-vriendje. Dean is misschien geen ideale partner, maar Cindy ook niet.

Waar het heden gedomineerd wordt door gezeur en gesnauw, toont Blue Valentine ook hoe onbezorgd en vooral aanstekelijk de liefde begon. Gloedvolle, deels geïmproviseerde scènes zijn dat, met Dean als intens verliefde clown die Cindy het hof maakt op zijn ukelele. Die lichte toets maakt Blue Valentine minder bitter dan Revolutionary Road, de in 2008 verfilmde Amerikaanse klassieker over een uiteenvallend huwelijk, maar de eerdere voorspoed van Dean en Cindy is tegelijk schrijnend: ooit leken ze wél voor elkaar bestemd.

De wisseling in tijden en emoties biedt allerlei mogelijkheden tot subtiel en intens spel voor Gosling en Williams, die zowel in hun eerdere frisse als latere uitgezakte gedaante overtuigen. Dat regisseur Cianfrance zijn scènes hier en daar wat ver oprekt, doet daar soms iets aan af, maar nooit veel.

Kenmerkend aan zijn regie is de knappe mengeling van het wrange en het geestige, met als hoogtepunt een verblijf in een aftands motel, waar Dean een als derderangs science fiction-film ingerichte kamer heeft geboekt, met ronddraaiend bed. Een laatste, desperate poging om het huwelijk nieuw leven in te blazen.

Blue Valentine is een origineel opgezet scheidingsdrama in de vorm van een puzzel vol ontbrekende stukjes: contour en details zijn zichtbaar, maar zicht op het geheel ontbreekt. Na afloop resteert niet zozeer de schuldvraag, maar de notie dat sommige mensen slechts kortstondig voor elkaar bedoeld zijn.


Meer over