BOEKENAforismen

Bij Max de Jong spatten genialiteit en mislukking van de pagina

Max de Jong: Aforismen. Beeld Statenhofpers
Max de Jong: Aforismen.Beeld Statenhofpers

‘De geniaalste mislukkeling die ik ken’, noemde de journalist en schrijver Hans van Straten zijn vriend Max de Jong, een rusteloze ruziezoeker en bohemien-schrijver die in 1951 op 33-jarige leeftijd overleed aan een tuberculeuze herseninfectie. Van Straten zette zich tijdens het korte, eenzame en hongerige leven van De Jong in om diens werk gepubliceerd te krijgen, maar slaagde daar niet best in. In november 1946 schreef De Jong hem over een retourzending van de redactie van Criterium: ‘Hier, aforismen, ze vonden er natuurlijk weer geen barst aan. Die knapen vinden alleen Du Perron en zichzelf goed. Zet er gauw in…’ Zelf beschouwde De Jong, een getalenteerd dichter, essayist en dagboekschrijver, zijn aforismen als zijn beste werk. ‘Schrijven bestaat uit het zetten van dingen in de juiste volgorde. Het is allerminst uitgesloten dat ik in het aforisme mijn definitieve vorm gevonden heb.’

Het heeft zeventig jaar geduurd voor de verzamelde Aforismen van Max de Jong verschenen, als vierde deeltje van de fraaie Saldencahiers van de Statenhofpers, samengesteld door Bob Polak. Genialiteit en mislukking spatten eraf: ‘Vrouwen brengen altijd een van de beide dingen naar voren die je net zelf al tegen elkaar afgewogen had.’ ‘Sterfelijkheid en belezenheid gaan niet goed samen.’ ‘Maar mijn beste aforisme – ach nee, laat ik dat niet hardop zeggen.’

Max de Jong: Aforismen. Statenhofpers; € 19,50. Bestellen via statenhofpers.nl

Meer over