RecensiePorpora: Carlo il Calvo

Bij de ZaterdagMatinee kwam de opwinding uit onverwachte hoek ★★★☆☆

Franco Fagioli en Max Emanuel Cencic stelden licht teleur, maar Hasnaa Bennani bleek als Carlo’s halfzus een in honing gedoopte sopraan.

Max Emanuel Cencic.Beeld Lukasz Rajchert

Klof klof klof. Het spookachtigste optreden uit de 60-jarige historie van de NTR ZaterdagMatinee begint met holle voetstappen. De Griekse dirigent George Petrou kaatst ze het Amsterdamse Concertgebouw in, als hij het podium beklimt naar zijn barokorkest Armonia Atenea. 

Net als in juni mogen er dertig toeschouwers de Grote Zaal in, die is berekend op tweeduizend. Maar aan zo’n prijzige exercitie begint het Concertgebouw niet meer. Het is dat de ZaterdagMatinee een ‘mediafunctie’ heeft en NPO Radio 4 de concerten doorstraalt naar 70 duizend luisteraars. Via een stream konden die nu ook meekíjken naar Carlo il Calvo, ‘Karel de Kale’, een opera uit 1738 van de Italiaan Nicola Porpora.

Kaal is Karel de Grotes kleinzoon trouwens allesbehalve. Kaalgeplukt des te meer, want zijn erfenis is gekaapt door halfbroer Lottario. Carlo, een knaap nog, zingt de opera lang geen woord. Maar over zijn hoofd heen vuren vriend en vijand ze bij duizenden op elkaar af.

Net als zijn tijdgenoot Händel schreef Porpora zijn virtuoze solo’s vaak op het gecastreerde lijf van mannen met hoge stemmen. 26 aria’s telt Carlo il Calvo, doorgaans van een lager kaliber dan die uit Händels pen. In Amsterdam klonk een handvol minder: één rol was geofferd, zodat het aantal musici op het podium binnen het quotum  van dertig bleef.

Opera in de Matinee betekent steevast een dampende zaal. Wat zouden ze hebben gejuicht, de fans, bij twee countertenoren uit de wereldtop. Maar Franco Fagioli en Max Emanuel Cencic stelden licht teleur. Als Lottario’s zoon Adalgiso toonde Fagioli weliswaar karakter in de spreekzang, maar zat in de aria’s zijn hikvibrato dwars. En voor een schoft die tot inkeer komt bleef de Lottario van Cencic aan de vlakke kant.

De opwinding kwam uit onverwachte hoek. Hasnaa Bennani bijvoorbeeld bleek als Carlo’s halfzus een in honing gedoopte sopraan. Of neem Bruno de Sá, een mannelijke sopraan die met ongelooflijk heldere stem de goeierd Berardo verklankte. Toch kroop de brok pas in de keel na het door de zes solisten gezongen slotkoor, over de deugd die zelfs in de grootste nood zegeviert. Nadat de laatste nagalm was uitgeklonken, bleef het secondelang unheimisch stil.

Vooralsnog programmeert de Matinee stug door. Het Rotterdams Pilharmonisch Orkest heeft zich voor zaterdag weliswaar afgemeld, maar de Franse pianist Pierre-Laurent Aimard komt de leegte in zijn eentje vullen met delen uit Catalogue d’oiseaux van de componist en vogelkenner Olivier Messiaen.

Porpora: Carlo il Calvo

Door Armonia Atenea o.l.v. George Petrou, met o.a. Max Emanuel Cencic en Franco Fagioli.

Klassiek

★★★☆☆

17/10, Concertgebouw, Amsterdam. Terugluisteren via nporadio4.nl.

Meer over