Film

Bevlogen coming-of-agedrama Gagarine is ook eerbetoon aan wooncomplex in Parijse voorstad ★★★★☆

Aangrijpend en tot de verbeelding sprekend hoe de makers in dit coming-of-agedrama de kosmos en de microkosmos in elkaars verlengde leggen.

Kevin Toma
Gagarine  Beeld
Gagarine

Zelden ging een gebouw zo fraai de lucht in als in het Franse coming-of-agedrama Gagarine. De film klampt zich vast aan de afbraak van Cité Gagarine, een gigantisch, dertien verdiepingen tellend wooncomplex in de Parijse voorstad Ivry-sur-Seine, dat in 1963 werd geopend door de Russische kosmonaut Joeri Gagarin. Nog geen zestig jaar later ging het tegen de vlakte.

Regisseurs Fanny Liatard en Jérémy Trouilh, die samen met Benjamin Charbit ook het scenario van Gagarine schreven, vonden hun eigen manier om Cité Gagarine en haar bewoners voor de vergetelheid te behoeden. De zestien maanden durende sloop vormt het weemoedige decor voor hun buitengewoon bevlogen speelfilmdebuut, dat zich vrijwel volledig afspeelt in Cité Gagarine en dat het complex een verrassende schoonheid geeft. Geïnspireerd door de naamgever zien de makers en cameraman Victor Seguin er een betonnen ruimteschip in, van de dakluiken en liftdeuren tot het onaardse licht in de gangen. Ook de muziek, van Amin Bouhafa, Evgueni Galperine en Sacha Galperine, legt geregeld een magisch-futuristische gloed over de beelden.

De 16-jarige Youri (debutant Alseni Bathily) is eveneens geobsedeerd door heelal en ruimtevaart. Toch richt hij zijn telescoop nog liever op zijn buurt dan op de sterren. Youri is opgegroeid in Cité Gagarine en stelt alles in het werk om de afbraak te voorkomen. Met boezemvriend Houssam (Jamil McCraven) en het Roma-meisje Diana (Lyna Khoudri) repareert hij liften, zorgt hij dat de lichten het doen, houdt hij de boel netjes en kweekt hij ook nog gemeenschapszin. In de steek gelaten door zijn moeder, verdedigt Youri Cité Gagarine als zijn behouden huis.

Wanneer de sloop definitief doorgaat, winnen alle ruimte-associaties aan betekenis: Youri verschanst zich stiekem in zijn appartement, bouwt het met schroot en afval om tot raketcabine en lijkt te gaan geloven dat hij een achtergebleven astronaut met een missie is. Misschien heeft hij nog gelijk ook. Terwijl de explosieve slotfase van de sloop nadert, verandert Gagarine in een gewichtloos sprookje.

Youri’s psychologie had beter uitgewerkt mogen worden en de finale voelt wat rommelig, maar dat doet weinig af aan de kracht van de film. Het blijft aangrijpend en tot de verbeelding sprekend, hoe Liatard en Trouilh de kosmos en de microkosmos van het wooncomplex in elkaars verlengde leggen. En hoe Gagarine, zelfs op de meest magische momenten, iets diep-menselijks aanspreekt: het verlangen naar een veilig, zeker thuis.

Gagarine

Drama

★★★★☆

Regie Fanny Liatard en Jérémy Trouilh

Met Alseni Bathily, Lyna Khoudri, Jamil McCraven, Finnegan Oldfield, Farida Rahouadj, Denis Lavant.

98 min., in 20 zalen.