Beroemd met je vrienden

Op MySpace heeft zich een gemeenschap van zeventig miljoen popliefhebbers gevormd, en een miljoen bands zetten zich op de site in de etalage....

Voordat Maurits Westerik in maart naar Austin, Texas reisde om daar met zijn band Gem op te treden tijdens het South By Southwest Music Festival (SXSW), hét evenement waar rockmuzikanten zich internationaal kunnen presenteren, had hij nog even een profieltje aangemaakt op MySpace.com, en het adres MySpace.com/gemmusic gedrukt op een stapel ansichtkaarten ter promotie van de band. Natuurlijk had hij ook een stapel cd's in de koffer, maar daarin bleek platenbaas Alan McGee niet geïnteresseerd, toen Westerik hem in Austin ontmoette bij een concert van Belle and Sebastian.

McGee maakte in de jaren negentig fortuin met het label Creation, en in het bijzonder met Oasis, de band die hij voor dat label had gecontracteerd. Westerik herkende hem in het publiek, stapte op hem af en stelde zich voor.

'Nee, een cd hoef ik niet', was McGee's reactie op Westeriks poging hem te interesseren voor de muziek van Gem. 'Maar geef me wel je MySpace-adres.'

Zo geschiedde. Handig die ansichtkaarten, en goedkoop ook. Het tijdperk van het leuren met demo's langs platenmaatschappijen en concertzalen lijkt voorbij. Met een paar handelingen kun je van elke band of artiest die zich bij MySpace aanmeldt, en dat zijn er inmiddels een klein miljoen, zien en horen wat voor vlees je in de kuip hebt. Wie waar ook ter wereld het adres van Gem intikt, kan muziek van deze Utrechtse band beluisteren, in het profiel lezen waar de jongens vandaan komen, en waar ze muzikaal staan. En, niet onbelangrijk, hun vriendenkring bekijken. Wat zijn het voor een types die zich tot de vrienden van Gem mogen rekenen, en waar luisteren ze nog meer naar?

Het opbouwen van een vriendenkring, daar draait het om bij MySpace. Wie meer van Gem wil horen of weten, vraagt of hij vriendjes mag worden, want zo gaat het daar. 'We hebben nog niemand geweigerd, en inmiddels meer dan 1300 vrienden gemaakt.'

Die vrienden hebben zelf weer andere vrienden met op hun beurt weer eigen vrienden. Heb je een van je vrienden iets te vertellen, of zij jou, dan weet meteen iedereen het. Hoor je ergens een goed liedje of zie je een toffe nieuwe band dan meld je dat aan je vrienden en heb je kans dat in korte tijd een flink deel van de zo'n zeventig miljoen geregistreerden op MySpace ervan op de hoogte zijn.

Wat MySpace voor heeft op de meeste andere websites gericht op sociaal netwerken en daten, is het gemak waarmee muziek aan het profiel kan worden toegevoegd, en de eenvoud waarmee bezoekers ernaar kunnen luisteren. Iedereen kan vier nummers op zijn profiel zetten en heeft ook nog de keuze of die alleen mogen worden afgespeeld of dat ze ook te downloaden zijn.

Het enorme potentieel aan luisteraars en het gemak waarmee muziek te vinden is, maken MySpace inmiddels tot misschien wel het belangrijkste gereedschap voor de muziekindustrie. Een nieuwe band hoeft alleen maar een liedje aan te bieden, en voor de juiste vrienden te zorgen, dan is een hype snel geboren.

Wie zich inschrijft, heeft er ongevraagd in elk geval één vriend bij: Tom Anderson, 30 jaar, medeoprichter van MySpace. Iedere (gratis) abonnee krijgt bij wijze van welkomstwoord meteen bericht en een foto van Anderson.

Via email laat Anderson weten dat het nooit zijn bedoeling was een website voor muzikanten te ontwikkelen. Hij wilde 'gewoon een plek creëren waar jonge mensen konden socializen. Maar aangezien ik het grootste deel van mijn leven in bands heb gezeten en muziek mijn voornaamste interesse had, lag het voor de hand dat we iets zouden ontwerpen waar muziek makkelijk uitwisselbaar zou zijn. Dat het zo'n vlucht zou nemen had ik niet verwacht.'

Anderson beklemtoont dat MySpace, waarmee hij in 2003 begon, een voorbeeld nam aan Friendster, een site die zich vooral op dating toelegde. Friendster is aan de eigen populariteit ten onder gegaan: het kon het verkeer niet aan en crashte, waarop een complete volksverhuizing naar MySpace volgde.

'We hebben geluk gehad, en toen we merkten dat een bizar groot percentage van onze gebruikers bestond uit muzikanten en fans, hebben we MySpace Music tot een apart onderdeel gemaakt, en toen brak het pas echt los.'

De eerste bands die aantoonbaar profijt hadden van MySpace Music waren volgens Anderson My Chemical Romance en Fall Out Boy, twee zogeheten emo-punkbands die vooral erg populair zijn onder de jeugd tussen de 14 en 20 jaar, de belangrijkste demografische groep MySpace-gebruikers. 'Die bands werden vooral in de States populair, maar nu hebben we de band Panic! At The Disco en die zijn ook in Europa aan het doorbreken.'

Wat heet. Het definitieve bewijs dat MySpace ook in Nederland veel vrienden heeft gemaakt, leverde deze band uit Las Vegas. Zonder hier één plaat uit te hebben of op de radio te zijn geweest wist Panic! At The Disco hun eerste concert hier, op 3 mei in het Utrechtse Tivoli uit te verkopen.

Gitarist Ryan Ross meldt telefonisch vanuit Engeland waar zijn band een tournee langs ook al louter uitverkochte zalen doet dat het overal hetzelfde verhaal is. 'Panic! At The Disco is groot gemaakt door onze vrienden die op MySpace al hun vrienden vertellen hoe goed ze ons vinden.' En vrienden heeft de band veel, bijna 600 duizend, iets meer dan My Chemical Romance (maar veel minder dan Fall Out Boy, de populairste band op MySpace met ruim 900 duizend vrienden).

Ross: 'Een van de bandleden van Fall Out Boy klikte eens op een liedje van ons, raakte enthousiast, en wilde ons op hun platenlabel uitbrengen. Ik dacht leuk, een paar duizend platen verkopen en misschien ergens anders spelen dan in Las Vegas alleen.' Dankzij Fall Out Boy en hun vrienden is het debuutalbum van Panic! At The Disco in eigen land inmiddels goud, en trekt de band volle zalen.

'Dat ze nog geen plaat uit hadden toen ik ze boekte, betekent niet eens zoveel', zegt Sytse Wils van Tivoli. 'Het is al tijden zo dat plaatverkoop er in bepaalde genres niet toe doet. En de emo-punk van Panic! At The Disco is bij uitstek zo'n genre. We wisten dat het vriendjes waren van Fall Out Boy, en die verkopen een Melkweg uit, dus ik durfde een show in Tivoli De Helling voor 350 man wel aan.' In een week waren de kaarten op en werd de show verplaatst naar de drie keer zo grote zaal aan de Oude Gracht, en ook daar waren de kaartjes een week later op.

Een uitverkocht Tivoli louter en alleen dankzij de MySpace-hype is een unicum. Niet zo gek dus dat sinds een paar maanden naast de consument ook de industrie de weg naar de site heeft gevonden. Van festivals, muziekbladen en ook een muzieksite als VPRO's 3voor12 is het profiel zo op te vissen, en boekers en concertpromotors struinen de site af op zoek naar nieuwe muziek.

Voor Gideon Karting van Mojo Concerts is MySpace.com een nieuwe graadmeter geworden. 'Voorheen belde je met een platenmaatschappij of een agent in Engeland over wat er op stapel stond aan nieuwe bands die hier wilden komen spelen. Dan zeiden ze: die en die verkopen in eigen land zo-en-zoveel platen en zijn erg populair live, maar we kunnen je nog niks laten horen. In het snelste geval kreeg je drie weken later een cd. Nu zoek ik de band even op, luister wat, en weet genoeg. Vroeger keken we naar aantallen verkochte platen om in te schatten waar we een act moesten neerzetten, nu naar het aantal vrienden op MySpace.'

Maar, zo voegt Karting er haastig aan toe, het is onzin om te suggereren dat bands als Panic! At The Disco en de Arctic Monkeys alleen dankzij MySpace zo succesvol geworden zijn. 'Ze moeten wel echt iets kunnen. Het publiek is niet achterlijk.'

De angst dat een groep dankzij bepaalde software de omvang van de vriendenkring manipuleert, vergelijkt hij met de verhalen dat vroeger platenmaatschappijen zelf hun singles in de winkels terugkochten om zo een hogere hitnotering te bewerkstelligen. 'Dat soort frauderen is van alle tijden. Uiteindelijk red je het daar toch niet mee. Maar natuurlijk, ook MySpace is niet perfect.

Oprichter Tom Anderson beschouwt het als een aardig compliment als hij de kwalificatie 'Google van de muziekindustrie' verneemt. Dagelijks verwelkomt de site meer dan 100 duizend nieuwe 'vrienden'.

Bang voor het succes is hij niet. 'Waar we ons zorgen over maken is hooguit dat te jonge mensen dingen zien en horen waar ze nog niet aan toe zijn. We hebben 14 jaar als minimumleeftijd en een team van een paar honderd man is permanent bezig die minderjarigen er uit te filteren. Onze site is al lang niet meer enig in zijn soort, overal wordt het concept geïmiteerd. Maar wat ons uniek maakt, is die enorme gemeenschap van zeventig miljoen mensen, met een miljoen bands. Het concept is te jatten, die gemeenschap pakt niemand ons af.'

Het succes van MySpace.com bewijst voorlopig in elk geval dat de platenindustrie in internet ten onrechte een levensgevaarlijke bedreiging voor de bedrijfstak ziet. Artiesten zelf hebben er in elk geval geen moeite mee hun muziek voor niks te laten horen, zo blijkt, want ze krijgen er veel vrienden voor terug. Die komen wellicht naar een concert als ze in de buurt spelen. Groepen maken melding van stijgende plaatverkoop - de cijfers lopen nogal uiteen.

In elk geval gaat Maurits Westerik voordat hij volgende maand met Gem in Londen en Brighton optreedt, nog even snel op zoek naar bevriende bands uit die regio. Die krijgen allemaal een elektronische flyer. Zo deed hij dat ook in Austin.

En heeft hij sinds SXSW nog iets van Alan McGee gehoord?

'Ja, hij heeft zich aangemeld.' De ontdekker van Primal Scream en Oasis is vriend geworden van Gem uit Utrecht. Of McGee ook echt geluisterd heeft, weet Westerik niet, maar een mooi begin is het zeker.

Meer over