Berlioz: Symphonie fantastique

Berlioz op 19de-eeuwse instrumenten * * * * *

Frits van der Waa

'Een geniale worp van een musicus die de grenzen verkende van het onmogelijke, van de waanzin', noemt dirigent Jos van Immerseel de Symphonie fantastique van Hector Berlioz, en dat zijn geen overdreven woorden.
Een van de terreinen waarop Berlioz baanbrekend werk verrichtte, was de orkestratiekunst, en gezien zijn gevoeligheid voor klankkleuren is het eigenlijk vreemd dat zijn werk niet vaker op vroeg 19de-eeuwse instrumenten wordt uitgevoerd.

Van Immerseel en zijn orkest Anima Eterna doen daar wat aan. Ronkende ophicleïdes, met kalfsvel bespannen pauken en vooral een slank, scherp geïntoneerd strijkersgeluid geven hun interpretatie een indringende kleurenpracht en dito scherpte.

Aan energie schort het evenmin. Berlioz' gedroomde balavond en zijn opiumvisioenen van een terechtstelling en een heksensabbat krijgen een grote stuwkracht, die nog wordt vergroot door de betrekkelijk kleine orkestbezetting.

Een op het eerste gehoor vreemd effect is het gebruik van piano's in plaats van klokken in het slotdeel. Van Immerseel argumenteert dat de drie door Berlioz voorgeschreven klokken samen tweehonderd ton zouden wegen, waar geen podium tegen bestand is, en kiest dus voor het door de componist aangedragen alternatief in plaats van voor de gebruikelijke (maar te hoge) buisklokken.

Apart, maar effectief - zoals gewoonlijk bij Berlioz.

Meer over