Beethoven: symfonieën en ouvertures

De urgentie van Beethoven * * * *

Frits van der Waa

Vanaf het allereerste akkoord van het eerste deel van zijn Eerste Symfonie is het symfonisch scheppen van Ludwig van Beethoven doortrokken van een heilig moeten, van de zelf opgelegde plicht zijn voorgangers Mozart en de toen nog levende Haydn het nakijken te geven.
De urgentie die zijn muziek kenmerkt, is bij de Vlaming Jos van Immerseel en zijn orkest Anima Eterna in goede handen. Het gezelschap, dat zich bedient van een historisch verantwoord instrumentarium, heeft in twee jaar tijd alle negen symfonieën plus vijf ouvertures opgenomen, die nu tezamen in een zes cd's tellend doosje zijn uitgebracht door Zig-Zag Territoires.

Het zijn verfrissende uitvoeringen met veel voors en weinig tegens. In de toelichting legt de dirigent uitgebreid verantwoording af over de diverse aspecten van zijn uitvoering: de stemtoon, de bezetting, de tempi en zo meer. Die laatste twee hebben volgens hem veel met elkaar te maken. Want Beethovens hoge, door sommigen onrealiseerbaar geachte tempi zijn volgens Van Immerseel wel degelijk uitvoerbaar, mits men de goede instrumenten en de juiste, dus niet te grote bezetting gebruikt.

Zijn interpretaties zijn dan ook monter en voortvarend; vergeleken met de uitvoeringen van Frans Brüggen, die met zijn Orkest van de Achttiende Eeuw een maatstaf voor de historisch verantwoorde Beethoven neerzette, aan de aardse kant.

Zo aards dat je bij de soms ietwat ruiggerande hoorns duidelijk hoort dat het om mensenwerk gaat. De slanke houtblazers zorgen daarentegen voor een fraaie kleuring en een transparant klankbeeld.

Het koor en de solisten in de Negende maken het altijd wat zwaar op de maag liggende Alle Menschen werden Brüder genietbaarder dan gewoonlijk het geval is.

Meer over