BBC maakt onbedoeld toch een freakshow

In het Amerikaanse plaatsje Twinsburg, Ohio komen jaarlijks honderden tweelingen samen. De identieke stellen paraderen zij aan zij door de straten, met dezelfde kleren aan, malle petjes op en hetzelfde ijsje in hun hand....

De BBC dook afgelopen jaar in 'de fascinerende wereld' van tweelingen. 'Want', stelt de maker, 'dankzij tweelingen stellen we onszelf vragen waar we anders niet opgekomen zouden zijn'. Zoals: Wat maakt een mens tot individu? En wordt onze persoonlijkheid gevormd door genetische of sociale invloeden (het zogeheten nature-nurture vraagstuk).

Een reeks tweelingen vertelt hoe zij dezelfde kleren kopen en lichaamsbewegingen maken, ook als zij onafhankelijk van elkaar leven. Sommigen krijgen dezelfde losse haar op dezelfde plek, of een pukkel op hun neus. En ja, ze hebben allemaal wel eens een wisseltruc uitgehaald. Bijvoorbeeld bij examens.

Maar na de cliche gaat de documentaire verder. Zo wordt verteld dat één op de twaalf mensen begint als tweeling, maar dat de meeste embryo's sterven in de baarmoeder. Ook maakt het uit in welke week de embryo zich afsplitst. De eerste week levert exacte kopieën op, de tweede leidt tot zogeheten spiegel-tweelingen (mirror-twins). Daarvan is de één links-, de ander rechtshandig, de haarkruinen groeien een andere kant op en tanden staan in tegenovergestelde richting scheef.

Gebeurt de afsplitsing nog later, dan komen daar ongelukken van. De cameraploeg bezoekt de flat van Riba en Lori, samen een 38-jarige Siamese tweeling. Zij zijn vergroeid aan de zijkant van hun voorhoofden, waarbij één bovendien extreem klein is en meereist op een barkruk met wielen. 'Als je zo leeft', verzekert deze, 'dan leer je compromissen maken.'

Riba en Lori zijn zeer verschillende persoonlijkheden, maar delen desalniettemin delen van hun hersenen. Twee zielen op één zetel. Een verklaring blijft uit, maar volgt misschien na het tweede deel waarin tweelingen figureren die een groot deel van hun leven van elkaar gescheiden zijn geweest.

De serie, gepresenteerd door een Britse hoogleraar, kiest voor een wetenschappelijke insteek. Dat betekent dat naar antwoorden wordt gezocht aan de hand van extreme gevallen. De Siamese tweeling, de gescheiden tweeling of telepathie. Gevolg is dat de kijker een beeld van tweelingen krijgt dat tweelingen zelf willen vermijden: een freakshow.

Meer over