Bakewell maakt immens groepsportret van existentialisten

Dat het existentialisme niet alleen begrijpelijk is voor pijprokers in zwarte coltrui, bewijst Sarah Bakewell.

Bij de term 'existentialisten' denk je al gauw aan Sartre. Beeld null
Bij de term 'existentialisten' denk je al gauw aan Sartre.

Bij de term 'existentialisten' denk je al gauw aan Sartre en de Beauvoir, misschien ook aan Camus en pijprokende volgelingen in zwarte coltruien. Maar Sarah Bakewell laat in haar boek De existentialisten Filosoferen over vrijheid, zijn en cocktails zien dat het existentialisme eigenlijk wortelt in de Duitse fenomenologie van Edmund Husserl en Martin Heidegger. Oef, denk je nu misschien, dat wordt zwaar. Maar Bakewell heeft een lichte verteltrant en haar nieuwsgierigheid is van begin tot eind aanstekelijk.

Bakewell, gelauwerd biografe van Montaigne, legt de filosofische theorieën op toegankelijke wijze uit en verbindt ze aan de levens van mensen die allen op de een of andere wijze met het existentialisme te maken hebben. 'Ik denk dat filosofie interessanter wordt als je haar in de vorm van een biografisch verhaal vertelt. En omgekeerd denk ik dat persoonlijke ervaring interessanter wordt als je er filosofisch over nadenkt', stelt ze.

Existentialisme gaat over vrijheid. Vrijheid van ervaren, van kiezen, zien, denken en voelen. De existentialisten vonden, in navolging van Heidegger, dat je je niet moest laten leiden door wat 'men' vond of dacht. Je raakt jezelf al gauw kwijt in dit 'men'. Het gaat er juist om dat je op zoek moet naar je meest eigen authentieke ervaringen en opvattingen. Volgens deze fenomenologische benadering kan zelfs een cocktailglas aanleiding zijn voor filosofische bespiegelingen.

De existentialisten schreven eindeloos veel essays, romans en toneelstukken. Ze beïnvloedden tientallen andere denkers, die allen door Bakewell bij het verhaal betrokken worden. Dit boek is hierdoor, naast een inzichtelijk filosofisch werk, een immens groepsportret geworden, waarop vele levens staan afgebeeld.

Non-fictie

Sarah Bakewell
De existentialisten -
Filosoferen over vrijheid, zijn en cocktails
Vertaald uit het Engels door Karl van Klaveren.
Ten Have; 464 pagina's; € 29,99.

Meer over