Auto's bekogelen vanaf een brug in Melbourne

Rillend van de kou staan twee acteurs op een ladder die dwars over twee smalle tafeltjes ligt. 'Vrrroem Vrroem' doen ze, hun blik zwiept heen en weer: ze staan op een brug boven een snelweg, de auto's razen onder hen door....

Marian Buijs

Het is allemaal gebeurd in Melbourne, met twee jongens van 13 en 15. Een arts in een passerende auto werd getroffen, hij was op slag dood.

Maar waren die jongens schuldig? Wisten ze wat ze deden, of was het uit de hand gelopen baldadigheid? Met die vragen ga je naar huis na het zien van The Stones van het Australische Zeal Theatre, te gast in het Internationaal Jeugdtheaterfestival 2000.

Met weinig meer dan een ladder en twee gitaren verbeelden twee spelers de aanloop en de nasleep van dat gegooi: een mislukte inbraak, lamlendig stenen keilen over het water. Tot ze op die brug belanden en voortjagende auto's bekogelen. Na hun gang door de rechtspraak, het eindeloze proces en de uitspraak van de jury, blijft het schuldgevoel waarmee de jongste geen kant op kan.

Wat de twee acteurs in die voorstelling doen maakt veel indruk. Gedreven en energiek zijn ze in de weer, ze wisselen soepel van rol terwijl de gebeurtenissen ondanks het Engels volstrekt helder blijven.

Maar het meeste treft de intensiteit. Zonder een zweem van ironie storten ze zich in hun vertelling; ze slagen erin je zo bij hun spel te betrekken dat de vragen nog lang blijven rondtollen in je kop.

Jeugdtheatergroepen in Nederland durven meestal zo ver niet te gaan. De angst al te expliciet te zijn of te moralistisch zit hen nog altijd in de benen. De afkeer van vormingstoneel jaagt hen soms te veel richting esthetiek of gratuit amusement.

Neem Fanfare van de nieuwe jeugdtheaterformatie B & D, Loek Beumer en Peter Drost, ook op het festival te zien. Over een autosloperij en fanfaremuziek moest het gaan. En voor de gelegenheid is het duo versterkt met Renée Groothof en een zeskoppige fanfare.

Maar veel verder zijn ze niet gekomen, op dat grote toneel zoeken ze nog steeds naar een verhaal. Met lauwe grappen proberen ze het losse zand te verhullen. Tevergeefs, zo'n schamel ideetje kan geen voorstelling dragen.

Dan liever een doortimmerde plot, zoals in De Beer, een eenakter van Tsjechov, die het Muztheater speelt voor een jongerenpubliek. Een jonge weduwe heeft de wereld na de dood van haar ontrouwe echtgenoot afgezworen. Maar het bezoek van haar brute maar aantrekkelijke buurman die schulden komt innen, gooit alles overhoop.

Tussen de kamerschermen en pluchen stoelen wordt er hartstochtelijk gesnikt en uitbundig gespeeld. Reuze vermakelijk, maar je vraagt je na afloop wel af wat jongeren moeten met zo'n enscenering die nauwelijks verschilt van het reguliere theateraanbod. Is de groep ineens uit op het kweken van een toekomstig schouwburgpubliek?

Dit toneelstukje haalt het niet bij hun eerdere Wiseguys, net zo'n kale, bevlogen voorstelling als The Stones. Die Australiërs tonen wel aan dat het zin heeft over de grenzen te kijken. Dit Noord-Hollandse festival heeft in elk geval de komende dagen meer in petto. Groepen uit Italië, Canada, Spanje en Engeland zijn nog te zien tot eind deze week.

Meer over