‘Austenmania’ is cult en heet ‘Janeism’

Sommige Engelsen bezweren liever de Gouden Gids te lezen dan een boek van Jane Austen, maar de nieuwe verfilming van Pride & Prejudice met Keira Knightley en James MacFadyen heeft in dit land voor de tweede keer in tien jaar tot een golf van Austenmania geleid....

Van onze correspondent Peter de Waard

De oplagen van haar boeken steken Dickens en Shakespeare naar de kroon. Haar woning in Chawton (Hampshire) trekt een recordaantal bezoekers. Lincolnshire en Derbyshire – waar delen van de film werden opgenomen – hebben zich allebei tot Pride & Prejudice County uitgeroepen. Bath organiseert excursies langs de plekken die Jane Austen tijdens haar verblijf daar zouden hebben geïnspireerd. Er is zelfs een Jane Austen Festival georganiseerd, compleet met Jane Austen-souvenirwinkels.

Prullaria zijn er voldoende op de markt om een compleet warenhuis te vullen. Er is een Jane Austen-bordspel, een Jane Austen-gids voor relatiebemiddeling, een cd met muziek waar Jane Austen mogelijk naar zal hebben geluisterd, een kinderbiografie The Girl With The Golden Pen en een nieuwe bestseller – de Jane Austen Book Club van Karen Joy Fowler.

De Austenmania is al lang geen hype meer. Het wordt tegenwoordig ook liever Janeism genoemd, een literaire cult in navolging van de politieke cult Blairism. Haar volgelingen noemen zichzelf Janeites die alles rond Austen opzuigen als een vorm van verslaving.

Al tien jaar is Engeland compleet in de greep geraakt van de schrijfster uit het begin van de achttiende eeuw. De televisiebewerking van Pride & Prejudice in 1995 (met Jennifer Ehle en Colin Firth) stak de lont aan. Het werd het populairste kostuumdrama uit de geschiedenis van de BBC. In 2003 werd Pride & Prejudice verkozen tot het een na populairste boek (na In de Ban van de Ring) uit de Britse geschiedenis. Sociologen pijnigen zich de hersenen over de oorzaak van de cult. ‘Jane Austen staat voor alles wat de huidige generatie afwijst: discretie, zelfdiscipline, gereserveerdheid en zedigheid’, schreef The Sunday Times.

De spin-off van Janeism is enorm. Bridget Jones is geïnspireerd door het boek. Er is een Bollywood-bewerking Bride and Prejudice en een seksversie Pride & Promiscuity.

Meer over