Auschwitz 70 jaar: waar ziet u wat?

Vandaag precies 70 jaar geleden, op 27 januari 1945, werd het nazi-vernietigingskamp Auschwitz bevrijd. De televisie staat uitgebreid stil bij de herdenking. Live-verslagen, speciale documentaires. Wat staat er vandaag op het programma en waar ziet u wat?

Thijs van Soest
null Beeld anp
Beeld anp

In het grootste concentratiekamp van de nazi's werden tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim een miljoen mensen vermoord, onder wie ruim 60.000 Nederlanders. Op 27 januari 1945 werd het kamp bevrijd door het Rode Leger.

Tal van hoogwaardigheidsbekleders zijn aanwezig, uit Nederland onder meer premier Rutte, koning Willem-Alexander en koningin Máxima. De Russische president Vladimir Poetin zag af van een bezoek aan Polen, nadat de organisatoren besloten om alleen vertegenwoordigers van de overlevenden het woord te geven. De beslissing moest voorkomen dat de plechtigheid zou ontaarden in een politiek steekspel. Gevreesd werd dat Poetin de zeventigste verjaardag van de bevrijding van het kamp zou aangrijpen voor een retorische aanval op Oekraïne. Tien jaar geleden was Poetin wel van de partij. In zijn toespraak zong hij toen de lof van het Rode Leger.

De Oekraïense president Porosjenko wordt wel in Auschwitz verwacht, net als staatshoofden en regeringsleiders van onder andere Duitsland, Frankrijk en Nederland. Ook een driehonderdtal overlevenden zal aanwezig zijn.

Voormalige gevangenen van Auschwitz zijn vandaag ook aanwezig tijdens de herdenking. Beeld epa
Voormalige gevangenen van Auschwitz zijn vandaag ook aanwezig tijdens de herdenking.Beeld epa
null Beeld ap
Beeld ap

Herdenking live
Vanaf 15.00 uur is er een rechtstreeks NOS-verslag van de officiële herdenking. Presentator Rob Trip praat het geheel aan elkaar, samen met Johannes Houwink ten Cate, hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies. Hij zal bovendien regelmatig schakelen met Duitslandcorrespondent Jeroen Wollaars die ter plaatse is. De herdenking speelt zich voornamelijk af bij de entree van kamp Auschwitz II, beter bekend als Auschwitz-Birkenau, de Duitse naam van het dorpje Brzezinka.

Dit deel had als 'einddoel' de massavernietiging van Joden, Roma en Sinti. Daar werden de moorden op een fabrieksmatige wijze gepleegd. Bij de poort van Auschwitz II staat vandaag een podium, waar de ceremonie om 15.30 uur met muziek zal beginnen. Daarna volgen toespraken van overlevenden. Vervolgens zullen vier delegaties door de 'dodenpoort' van Birkenau lopen naar het perron waar gevangenen uit de treinen werden gejaagd. Bij het monument dat daar is geplaatst, zullen de delegaties kaarsen ontsteken. Gedurende de hele dag zijn er persconferenties waarbij voormalige Auschwitz-bewoners vertellen over hun ervaringen.

Herdenking Auschwitz, dinsdag 27 januari, 15.00 uur, NOS, NPO 1

Via de site van RTL Nieuws kan de live-herdenking ook worden gevolgd.

Mocht u vandaag geen tijd hebben, dan is er 's avonds bij de NPO nog een uitgebreide samenvatting.

Samenvatting Herdenking Auschwitz, dinsdag 27 januari, 19.20 uur, NOS, NPO 2

Rob Trip Beeld anp
Rob TripBeeld anp

Andere Tijden
Later vanavond besteedt het geschiedenisprogramma Andere tijden aandacht aan Auschwitz. De programmamakers reizen mee naar het kamp met een Nederlands gezelschap onder leiding van Jacques Grishaver, de voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité. In de groep bevinden zich veel familieleden van slachtoffers die voor de eerste keer de harde confrontatie met het tragische verleden aandurven.

Zo vertelt Edith Bernards-Baas (69) dat haar opa, haar oma en de vier jonge zusjes van haar moeder in Auschwitz zijn vergast. De Holocaust heeft haar leven en dat van haar familie bepaald maar er werd over gezwegen. 'Ik ga voor het eerst naar Auschwitz, ik durfde er nooit eerder naar toe te gaan'. Ook Renée Elsas heeft, samen met haar zus Claire, niet eerder de zware tocht ondernomen: 'Het doel van mijn Auschwitz-reis is om me te verdiepen in mijn dode familie. De ouders van mijn vader, zijn broers, zijn zussen met kinderen en kleinkinderen, ze zijn hier allemaal vermoord. Nu ik bijna 60 ben, dringt het pas tot me door wat er is gebeurd.'

'Andere Tijden', dinsdag 27 januari om 21.20 uur bij de NTR op NPO 2.

null Beeld anp
Beeld anp

2Doc: Night will fall
Nog later op de avond is er op het tweede publieke net een documentaire over Auschwitz, maar ook over een ander vernietigingskamp, Bergen-Belsen. Dit kamp werd in 1945 bevrijd door Britse troepen.

Om de wereld te wijzen op de gruweldaden van de nazi's, liet de Britse overheid aan het einde van WOII regisseur Alfred Hitchcock werken aan een documentaire over de concentratiekampen. Uiteindelijk vond men de gruwelijke beelden toch niet geschikt en de film belandde op de plank. Tot nu.

2Doc: Night will fall, 22.55 uur, VPRO, NPO 2

BBC-documentaire Touched by Auschwitz
En dan is er nog de BBC-documentaire Touched by Auschwitz. Hierin staan de ervaringen centraal van zes overlevenden, van hun bevrijding tot nu. Er werd gefilmd in Jeruzalem, Londen, Chicago, Krakau en Tel Aviv. Tussen 20.00 en 21.00 uur zendt de BBC een samenvatting uit van Holocaust Memorial Day.

Touched by Auschwitz, 22.00 uur, BBC2
Holocaust Memorial Day, 20.00 uur, BBC2

undefined

null Beeld epa
Beeld epa
Meer over