Andras Schiff speelt én onderzoekt Beethoven

András Schiff pakte zijn Beethoven-cyclus net wat anders aan. De Hongaars-Britse pianist liet liveopnamen maken van al Beethovens 32 pianosonates, maar wel op verschillende (moderne) vleugels: de fluwelen klank van de Steinway wisselde hij af met een Bösendorfer, waarmee Beethovens lyrische kant volgens Schiff beter tot zijn recht komt. Het project werd in 2008 voltooid. Nu zijn de opnamen bijeengebracht in een tien cd's tellende box.

Merlijn Kerkhof
null Beeld
Beeld

Die is zeer de moeite waard, mits je graag wordt uitgedaagd. Schiffs Beethoven is niet voor watjes. Hij roept bewust weerstand op. In het bijgaande boekje klaagt hij over publiek dat routinematig luistert en zichzelf niet op de proef stelt. Schiff rekent hard af met ingesleten uitvoeringstradities - en kan daarmee verrassen, maar ook irriteren.

In zijn spel toont hij zich speler en onderzoeker tegelijk. Hij legt een vergrootglas op wat hij gevonden heeft: hij houdt een bijzonder akkoord langer aan of laat stiltes vallen om aandacht te vragen voor het revolutionaire in Beethovens muziek.

Beethovens pianosonates

****
András Schiff
Klassiek
ECM

Maar vrees niet: Schiff is geen professor. Hij kan ook hartstochtelijk spelen, zoals blijkt in de Pathetique. Wel jammer is dat hij nogal eens aan het tempo trekt. Neem het Allegro molto uit de monumentale 31ste sonate: dat kan zo veel extatischer klinken.

Het slotdeel van de 32ste is bijna jazz, maar wil door Schiffs temposchommelingen nooit swingen. Hij tart de cadans - maar is de ritmische kracht niet juist zo eigen aan Beethoven?

Het fijne is dat Schiff zijn interpretaties uitstekend kan verantwoorden. In het tekstboek is bij elke cd een uitgebreid interview gevoegd waarin hij zijn keuzen verklaart. Een meerwaarde, want hij kan op deze manier op bijzonderheden wijzen waar je overheen kunt luisteren, ook als je al jaren met de sonates vertrouwd bent.

Het wachten is op een volgende cyclus. In 2015 verraste Schiff met een Schubert-cd op een historische fortepiano, wat een klinkende openbaring was. Benieuwd wat hij daarop met Beethoven kan doen.

Meer over