rubriek

And Venus was her name: Lydia

Paul Onkenhout en John Schoorl schrijven elke week over een liedje waarvan de titel alleen uit een voornaam bestaat.

Oh, Lydie let him go, the boy is gone

Her mother struggled as she tore him from her arms

(Karen Poston, 2000)

Lydia Beeld
Lydia

Een vrouw die haar man en haar zoon beweent na dodelijke ongevallen in een kolenmijn in de Appalachen: met de weduwe Lydia introduceerde singer-songwriter Karen Poston uit Austin, Texas een ronduit tragische figuur. De tranen van Lydia waren weliswaar heaven’s rain, de oude zou ze nooit meer worden. Tevergeefs probeerde ze haar eenzaamheid te bestrijden, rokend en drinkend.

In Lydia is de dood overal, tot in Limburg aan toe. Het was een andere Amerikaanse singer-songwriter, Slaid Cleaves, die het liedje naar de mijnprovincie exporteerde.

Het ging zo: zijn versie van Lydia verscheen in 2000 op het album Broke Down. Toen Jack Poels, frontman en tekstschrijver van de Limburgse dialectband Rowwen Hèze, Cleaves Lydia hoorde zingen op het Americanafestival Blue Highways in Vredenburg in Utrecht, was hij meteen verkocht. Hij viel voor de melodie. ‘De originele tekst gaat over een vereenzaamde weduwe, maar daar kon ik niet zo veel mee’.

In gesprek met Geert Henderickx, een bevriende popjournalist die in 2017 overleed, vertelde Poels in het blad Heaven – het moest allemaal zo zijn – dat het nummer op de plank dreigde te blijven liggen, hij had geen idee voor de tekst. Dat veranderde toen hij op een zaterdagochtend in 2003 in de krant een stuk las over Nicky Verstappen.

Heaven Magazine. Beeld
Heaven Magazine.

De jongen, hij was pas 11, was verdwenen op een avond in 1998 tijdens een jeugdkamp op de Brunssummerheide. Hij kwam uit Heibloem, een dorpje niet ver van America, de plaats in de Peel waar Poels opgroeide en die hij nooit verliet.

Omdat de dader nog niet was gepakt, werd de moord vijf jaar later in de media opnieuw breed uitgemeten. ‘De regionale televisie maakte een reportage over die onverkwikkelijke zaak met mooie beelden van die hei, en opeens zag ik de hele tekst zich voor mijn geestesoog afspelen.’

Vlinder, noemde hij het liedje. Het kwam in hem op door het monument voor Nicky bij de kerk in Heibloem, met een vlinder als herkenbaar symbool voor het verloren kind.

Vlinder leet te sloape op de hei

enne lange droem di naam ’m mei

Vlinder wordt als een van de hoogtepunten in het oeuvre van Poels beschouwd. In Groots in eenvoud, een ‘beredeneerde bloemlezing na dertig jaar Rowwen Hèze’ van Tim Neuteling uit 2015, komt het nummer ook aan bod.

‘De vlinder symboliseert de ziel van het jongetje, die, als de tekst zich op de plaats des onheils bevindt, net is opgestegen en soms zelfs nog bemoederend wordt toegesproken’, schrijft Neuteling. ‘Van de andere kant biedt hij verlichting voor naasten als metafoor voor een leven na de dood.’

Karen Poston Beeld Harry Scott/Redferns
Karen PostonBeeld Harry Scott/Redferns

De vrouw die de melodie voor Vlinder aanleverde, Karen Poston, werd in 2020 getroffen door borstkanker, een ziekte die het leven kostte van haar moeder, oma en tante. Slaid Cleaves begon in augustus een inzamelingsactie voor de medische kosten. Van de benodigde 20 duizend dollar ontbreekt acht maanden later nog 4 duizend dollar.

John & Paul

Meer over