Als de kinderen het huis uit zijn

Internet is een fantastische oplossing voor senioren die bij de les willen blijven, zo vinden de stichting Seniorweb en haar vrijwilligers....

EEN KIJKJE in de website van de stichting Seniorweb, dit weekeinde met een stand aanwezig op de beurs voor vijftigplussers in de Jaarbeurs in Utrecht. Na het intikken van http://seniorweb.nl kiezen we, niet helemaal toevallig, uit de 125 visitekaartjes van mensen die zich hebben opgegeven om via Internet contact met elkaar te onderhouden, de naam Frans Visser. Visser (1937) woont te Molenschot. De hobby's van de zestigjarige Visser zijn, zo vermeldt zijn visitekaartje: genealogie, filatelie, politiek, fietsen, trekken met caravan, vakantie op Kreta en computer.' Wie met hem over deze onderwerpen wil e-mailen is van harte welkom. De zoektocht naar informatie over het gebruik van Internet door senioren begint enkele kilometers ten oosten van Breda. Daar, in het buurtschap Raakeind, staat de woning van Visser, met vrij uitzicht op percelen grond, waarop zijn buurman prei en spinazie teelt. Aan de einder beginnen de Chaamse Bosschen.

De voormalige deurwaarder/ makelaar blijkt zich pas sinds anderhalf jaar serieus met een computer bezig te houden. Aanvankelijk alleen om zijn postzegelhobby te administreren, maar sinds een flink jaar begeeft hij zich ook op Internet. Visser: 'In de jaren tachtig was ik als deurwaarder zwaar overspannen in de WAO beland. Ik heb tweeëneenhalf jaar thuis gezeten. Toen ik weer was opgeknapt, ben ik in de huizenmakelaardij terechtgekomen, totdat ik vorig jaar daar ook uitviel. Ik had nooit wat met computers van doen gehad. Ik zei tegen mijn baas, die meer een vriend was: ''Computers? Daar heb je toch meiskes voor op kantoor? Laat die het maar uitzoeken.''

Toen ik definitief thuis kwam te zitten, kreeg ik een oude computer van de zaak mee, en zo heb ik mezelf wegwijs gemaakt. De oude is inmiddels vervangen door een nieuwe. Hij staat nog wel ergens, misschien dat mijn kleindochter van negen er wat aan heeft.'

Het computerkamertje van Visser bevindt zich op de zolder van de verbouwde boerderij die hij een aantal jaren geleden heeft betrokken. Vanuit dat zolderkamertje van zijn vrijstaande woning onderhoudt Visser (e-mailadres: visarend@concepts.nl) contact met de buitenwereld. Die reikt tot in Australië, waar hij met een emigrante, ook op de lijst van Seniorweb, soms e-mails uitwisselt. 'Ik weet wat vereenzaming is. Dat heb ik in die tweeëneenhalf jaar die ik heb thuis gezeten wel geleerd. Dat gebeurt me dus niet meer.'

De Internetbezigheden van Visser beperken zich, sinds hij ermee begon, niet tot privé-gesurf, maar staan nadrukkelijk in dienst van de stichting Seniorweb, die zich tot doel heeft gesteld zoveel mogelijk vijftigplussers op het net te krijgen.

De stichting is gehuisvest in Utrecht, waar zij wordt gerund door Christine Ruiter. Seniorweb krijgt geld van sponsors, fondsen (onder meer zomerpostzegels) en het ministerie van VWS. Ruiter: 'Het is natuurlijk nooit genoeg, maar omdat wij voor en met ouderen werken, kan alles betrekkelijk goedkoop. Senioren die zich voor ons inzetten, doen dat als vrijwilligers. Alleen onkosten worden vergoed.'

Een flinke onkostenpost die de komende tijd op de begroting gaat drukken, wordt gevormd door de werkzaamheden van de tweehonderd vrijwillige 'ambassadeurs', die de stichting bezig is te werven. Het is de bedoeling dat deze ambassadeurs, onder wie ook Frans Visser, op lokaal niveau in overleg met ouderenorganisaties, de bejaardenhuizen, dienstencentra, bibliotheken, verzorgingshuizen en buurthuizen intrekken om de aldaar aanwezige bewoners en bezoekers voorlichting, cursussen en demonstraties te geven over de mogelijkheden van computers en Internet. Ruiter: 'We krijgen nu al heel veel aanvragen voor cursussen. '

Naast het werven en opleiden van ambassadeurs, presenteert Seniorweb tijdens de seniorenbeurs in Utrecht een pc-privéproject. Door dat project kan voor 3200 gulden een computer met Internetaansluiting worden gekocht. Het apparaat wordt aan huis geleverd en geïnstalleerd, waarbij de leverancier belooft niet eerder het pand te verlaten dan wanneer het apparaat aantoonbaar heeft gewerkt.

Ruiter: 'We zijn pas een jaar bezig en gaan, nu de infrastructuur klaar is, de publiciteit zoeken. Het gaat fantastisch. Als ik afga op het aantal faxen, dat we nu al binnenkrijgen, wordt het heel groot.'

Maar wat is groot? Op de jongste lijst van deelnemers aan de discussieplatforms via Seniorweb, staan 140 namen vermeld en wie http://seniorweb.nl aanklikt, ziet dat tot dusver 47 duizend keer eerder is gedaan.

Dat is ten minste wat. Maar hoeveel senioren dat zijn, blijft onduidelijk. Onderzoeker Cees Doets, mede-auteur van het begin dit jaar verschenen rapport Digitale vaardigheden: 'We hebben destijds een steekproef gehouden onder 924 Nederlanders. Daarvan bleek 32 procent regelmatig met een computer te werken. Van die 32 procent maakte 8 procent regelmatig gebruik van Internet. Bij de 65-plussers lag het percentage op 6 procent bezitters. Daarvan werkte ook 8 procent met Internet. Met dergelijke percentages is het niet verantwoord absolute getallen te noemen.'

Onderzoekster Thea Weijers van TNO: 'Er bestaat überhaupt weinig onderzoek over het gebruik van Internet. Laat staan onderzoek naar het gebruik door bepaalde doelgroepen.'

Ten slotte haar collega, René van Rijsselt van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij denkt met 'veel slagen om de arm' eerder aan honderden dan aan duizenden senioren.

Christine Ruiter: 'Nee hoor, dat is veel te weinig.'

Gijs Zandbergen

Meer over