DagboekAlma Mahler (1879-1964)

Alles stinkt naar de ondergang van de wereld

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

 Marseille, met links de Église Saint-Laurent en in het midden de Cathédrale Sainte-Marie-Majeure.  Beeld Getty
Marseille, met links de Église Saint-Laurent en in het midden de Cathédrale Sainte-Marie-Majeure.Beeld Getty

Marseille, 3 augustus 1940

Op 3 augustus hadden we eindelijk het ‘sauf-conduit’-visum waarmee we terug mochten naar Marseille. Zes weken lang was er geen trein gegaan, omdat er onafgebroken militaire treinen raasden. We waren zo’n beetje de eersten die het waagstuk ondernamen.

De hitte was duivels. De proviand voor onderweg, witbrood, ham, hardgekookte eieren en madeleines, werd in een taxi geladen. We reden de Avenue de la Grotte af naar het station. Daar moesten we twee uur voor een slagboom wachten tot we het perron op mochten.

Het was al donker toen we in Toulouse aankwamen. Daar stonk alles naar de ondergang van de wereld. Senegalese soldaten sliepen dwars over de rails. We zochten een plekje in het vervuilde stationsrestaurant en begonnen zonder enige geldige reden mateloos veel te eten.

Om ons heen raasde de grote gekostumeerde revue Ondergang van de wereld, waarin wij dapper meespeelden. Om tien uur ’s avonds werden we uit het etablissement gezet, en zo zaten we alle vier op onze koffers op het perron, tot in de ochtendschemering een trein naar Marseille vertrok.

Marseille... De Canebière was ’s ochtends vroeg al gloeiend heet van de zon. In hotel Louvre et Paix stonden officieren met pistolen en kaalgeschoren schedels. Nu wisten we: dat zijn de Duitsers!

Alma Mahler (1879-1964), Oostenrijkse componist, tot diens dood in 1911 gehuwd met Gustav Mahler. Ingekort fragment uit Mijn ­leven. Vertaling Willem van Toorn. De Arbeiderspers, 1989.

Meer over