Allemaal romantici en vrouwenverslinders

Ze heet Anouk, en ze heeft moeite met relaties. In de Talpa-serie Gooische vrouwen hebben we haar zien rollebollen, twijfelen, en 's nachts klei zien kneden, want inspiratie is nu eenmaal niet aan een burgerlijke levensstijl gebonden....

Iedere tv-kijker zal herkennen waar zij voor staat: Anouk is,natuurlijk, kunstenares. Vorig jaar was er immers ietssoortgelijks in een populaire serie te zien. Tegen het eind vanSex and the city dook het karakter van de Russische kunstenaarAleksandr Petrovsky op. Je zag hem in nachtelijke sessiesverbeten aan het werk. Zijn geliefde Carry liet zijnwoede-uitbarstingen over zich heen gaan, want er was immers ookzijn mysterieuze blik, zijn onweerstaanbare charme. En tsja, hijwas nu eenmaal kunstenaar, en die zijn altijd nogal moeilijk.

Het is een beeld van de kunstenaar dat het uitstekend doet optv en in film. Biopics over grote kunstnamen (Camille Claudel,Frida) staan gegarandeerd vol met stormachtige seks,psychologische kwellingen en een leven vol tegenslagen.Tussendoor zien we de buitenwereld in verwarring staan voor hunartistieke producten, die zijzelf echter tot op grotefilosofische hoogten weten te verdedigen. Wanda in Paula van derOests Zus & zo slaapt met de man van haar zus, terwijl zeobsessief verder knutselt aan haar installaties met sperma enmenstruatiebloed.

Kunst is een beetje gek, zo lijkt de gedachte, en dekunstenaar is dat zelf dan natuurlijk ook. Vorige week kwam TheGuardian zelfs met een 'wetenschappelijk bewijs' van deze visie aanzetten. Een legertje psychologen had nu echt vastgesteld datkunstenaars een beetje gek zijn, en écht met heel veelverschillende partners naar bed gaan. Uiteraard stond een fotovan veelvraat Picasso bij de tekst.

Hoe hard het onderzoek is, maakt eigenlijk niet uit: het pastopvallend goed bij het image van de kunstenaar, dat in feite pas150 jaar oud is.

Het begon rond Lord Byron, dát werd het type echtekunstenaar: de romanticus en vrouwenverslinder die zichzelfdesnoods de dood injaagt voor een ideaal. En Baudelaire liep metgroen haar door Parijs. Het waren uitzonderingen, maar het pastebij de status die kunst zichzelf wilde aanmeten: buiten demaatschappelijke orde. Seks en wonderlijk gedrag waren in deVictoriaanse samenleving de uitgelezen ingrediënten voor ditopstandige beeld. Vanaf de jaren zestig deden legioenenkunstenaars hun best het in feite al vergeelde cliché na televen.

De huidige werkelijkheid lijkt inmiddels omgedraaid: dit iseen tijd waarin 'spannend leven' opeens voor iedereentoegankelijk is, terwijl veel kunstenaars daarentegen stevigverankerd zitten in een netwerk van subsidies, prijzen encontracten.

Misschien wordt over een eeuw daarom wel onderzocht hoeveelkunstenaars heel ijverig van 9 tot 5 werken en hoeveel ergelukkig getrouwd zijn. En dan wordt er vast ook een film overde immer ernstige Mondriaan gemaakt.

Meer over