Alleen maar nette mensen vieren Sinterklaas (7)

Robert Vuijsje wekt de personages uit zijn bestseller Alleen maar nette mensen weer tot leven voor een dagelijks feuilleton (t/m 4 december). Wat voorafging(+): aan tafel bij zijn ouders hadden David en Rowanda met hen gediscussieerd over het sinterklaasfeest dat David voor een groot bedrijf moest organiseren.

null Beeld Olivier Heiligers
Beeld Olivier Heiligers

David en Rowanda stonden op het schoolplein. Hij probeerde twee keer per week mee te gaan als ze haar kinderen ophaalde. Tyrell en Chanel zaten op een basisschool in Amsterdam-Zuidoost, bij metrostation Holendrecht.

Rowanda had verteld dat ze de ouders probeerde te mobiliseren. Meer dan de helft van de leerlingen was zwart, de schoolleiding bestond uit witte mensen. Vorig jaar hadden ze zwartgeschminkte Pieten ingehuurd, dat was de school nu weer van plan.

'Die baas van de school zegt dat ze kijken naar het Sinterklaasjournaal.' Rowanda keek om zich heen op het schoolplein. 'Ze kijken welke kleur de Pieten daar hebben. Wat de fok heb ik te maken met het Sinterklaasjournaal? Het wordt gemaakt in Hilversum.' Ze sprak het woord Hilversum uit alsof het de naam was van een slavenplantage.

De hoofdrolspelers
David Samuels
Groeide bevoorrecht op in Amsterdam-Zuid. Is een Jood, ziet eruit als een Marokkaan. Kwam in zijn zoektocht naar wie hij is en waarbij hij hoort uit bij Rowanda. En niet alleen om zijn nette ouders te provoceren.

Rowanda Pengel
Groeide minder bevoorrecht op in de Bijlmer. Kwam ondanks beperkt contact met witmensen uit bij David. Vroeg bij haar eerste bezoek aan zijn vader: 'Heeft u al die boeken gelezen?' Dat was geen provocatie.

'Wacht, dat is de vader van Matthew, die zit bij Chanel in de klas.' Ze liep naar een zwarte man met een kaal hoofd en een bruine leren jas. Het leek alsof hij ook een bruine leren broek droeg. 'Wat vind jij van die Zwarte Pieten?', vroeg Rowanda.

De man vroeg: 'What?'

'Ai baja', zei Rowanda. 'Weer een Ghanees. Zitten hier geen Nederlanders meer op school?' In het Engels legde ze uit wat Zwarte Pieten waren. En wat de vader van Matthew daarvan vond?

In het Engels zei hij: 'Het is een Nederlands feest, wat moet ik ervan vinden?'

Rowanda vroeg: 'Heb je wel eens gehoord van de slavernij?'

'Iedere keer die slavernij.' De vader van Matthew keek of hij zijn zoon al zag. 'Wanneer houden jullie daarover op? Ik ben hier om te werken. Dat zou jij ook moeten doen.'

'Altijd hetzelfde.' Rowanda liep weg, ze trok David mee. 'Ghanezen, Nigerianen, wat komen ze hier doen? Je hebt niks aan ze.' Het probleem was: die Afrikanen vonden dat ze hier te gast waren. Het waren een soort nomaden, volgende week konden ze in Engeland wonen of in Duitsland. Rowanda was een Nederlander, zij werd in haar eigen land vernederd, die Ghanees niet.

David vroeg: 'Is het probleem dat Afrikanen in Afrika zijn gebleven?'

Rowanda zei: 'Wat?'

'Dat ze niet als slaven zijn weggebracht?'

'Wat weet jij hier nou van?' Rowanda ging verder. Die Ghanees was hier alleen om geld te maken en verder niet op te vallen. Of Nederlanders zich zwart schminkten of tijdens de zomer met 40 graden in Frankrijk drie weken in een tent gingen liggen: wat voor gekke dingen ze hier deden, het interesseerde hem niet. Aan Afrikanen had je niks, aan Antillianen en cabo's ook niet. Mensen van een eiland waren sowieso raar. Op een eiland was je afgesloten van de wereld, zo gedroegen die mensen zich ook als ze op het vasteland kwamen.

'Ey, ben je een Ashanti?', riep ze naar de vader van Matthew. 'Ben je een slave master?'

Hij keek naar Rowanda, maar gaf geen antwoord.

'Die man heeft dezelfde kleur als ik', zei Rowanda. 'Als hij me niet support, wie dan wel?'

'Goede vraag', zei David.

'Ja, dank je', zei Rowanda. 'Wat een goede vraag van mij. Ga je hem ook beantwoorden?'

Tyrell kwam uit school. Hij gaf David een high five.

'Lekker schattig doen met mijn kinderen', zei Rowanda. 'Gisteren bij je ouders gaf je ook al geen antwoord. Wat ga je doen daar op je werk?'

undefined

Bestseller

Robert Vuijsje schreef in 2008 zijn debuutroman Alleen maar nette mensen. In deze bestseller beschrijft hij hoe de Joodse David Samuels (21), opgegroeid in Amsterdam-Zuid, op zoek gaat naar zijn ideale vrouw - die hoe dan ook zwart moet zijn en bedeeld met grote maten. Hij krijgt een relatie met Rowanda (23), een alleenstaande moeder uit de Bijlmer. Het boek, dat in 2012 werd verfilmd, kreeg literaire prijzen, maar riep ook negatieve reacties op. Vuijsje werd beticht van racisme en seksisme. Anderen noemden het 'een boek dat belangrijke maatschappelijk thema's aansnijdt, op een verfrissende, confronterende, hartverwarmende en sensuele manier'. (Juryrapport Gouden Uil).

Meer over