Adagio en moord Holmes als Laurel

Het muziekstuk dat Gregori Nowek, burgemeester van Markovo in Siberië, tijdens zijn oefensessie 's ochtends speelt, is goed gekozen: het adagio uit het Gayane-ballet van Katsjatoerian....

RIK NIJLAND; FRANS VAN SCHOONDERWALT

Pas als de muziek is verstomd, blijkt inderdaad hoe overweldigend het noodlot heeft toegeslagen. Drie moorden lokken burgemeester Nowek en zijn trouwe chauffeur Chuchin in een wespennest van maffia-praktijken, regionale politiek, Amerikaanse oliebelangen, een reddingsoperatie voor de Siberische tijger en een geheimzinnige, moderne Amerikaans-Russische uitvoering van de Goelag.

Door het spannende verhaal - Nowek krijgt van hogerhand de opdracht de moord op te lossen - weeft White een uiterst somber, maar overtuigend relaas over het leven in Siberië. De gruwelijke politiek van Stalin en zijn navolgers is moeiteloos vervangen door de wanhoop van het heden, waarbij de burgemeester slechts aan benzine kan komen door die over te hevelen uit de tank van een rijke schurk en waar privé-milities, buitenlandse bedrijven en opportunistische politici het land regeren.

Toch weet de integere en handige Nowek zich staande te houden, en meer dan dat. Samen met een Amerikaans-Russische tijgerexpert legt hij midden in de taiga, maar met behulp van de modernste techniek en Internet een gruwelijk experiment met Amerikaanse gevangenen bloot.

Rik Nijland

Is het heiligschennis Sherlock Hol mes af te schilderen als Stan Laurel en dokter Watson als Olivier Hardy, mét 'kwispelende' stropdas? In een kort verhaal met een lange titel (The Little Problem of the Grosvenor Square Furniture Van) laat Patrick Lobrutto het tweetal een piano versjouwen naar de bovenverdieping van Baker Street 21. Dat kennen we dus van de Oscar-winnende film The Music Box met Laurel & Hardy. En alsof het nog niet genoeg is, geeft Lobrutto alle eer van zijn verhaal aan Arthur Stanley Jefferson. Voor wie niet zo goed thuis is in de filmwereld: het is de echte naam van Stan Laurel.

Geen enkele fictieve speurder is sinds het begin van deze eeuw zo vaak weer tot leven gewekt, gepersifleerd en ook misbruikt als Sherlock Holmes, het geesteskind van Sir Arthur Conan Doyle. Het kostte Marvin Kaye dan ook weinig moeite voor de derde keer een lijvige Holmes-bundel samen te stellen, waarin eigentijdse schrijvers hun fantasie loslaten op de Londense detective: The Confidential Casebook of Sherlock Holmes (St. Martin's Press, import Van Ditmar; ¿ 58,20). Voor de serieuze Holmes-aanhanger vermoedelijk een bron van ergernis; voor de liefhebber van pastiches is het echter af en toe smullen geblazen, mits hij het boek gedoseerd leest.

Niets is te dol bij het 'hergebruik' van Holmes. Zelfs Doyle wordt niet met rust gelaten. In een verhaal van Peter Cannon beticht zijn vrouw hem van ontrouw; onverwacht treedt een jonge P.G. Wodehouse op als spion voor Holmes. Doyle blijkt overigens onschuldig.

Shariann Lewitt laat Holmes in de woestijn trouwen met een Arabische prinses om haar eer te redden. P.C. Hodgell zadelt hem op met een familielid dat een vampier blijkt te zijn. Volgens Edward D. Hoch overleeft hij de Titanic-ramp na kort voor de ondergang van de boot een moord te hebben opgelost. En bij Carole Bruggé doet aartsvijand professor Moriarty een beroep op Holmes om zijn broer uit handen van de Fenian Brotherhood te redden. Beroemdheden als de schilders Whistler en Sargent, de Amerikaanse miljonairsfamilie Vanderbilt en de Engelse premier Gladstone zijn in bijrollen terug te vinden.

Wie vindt dat Sherlock Holmes in een reliekschrijn thuishoort, kan maar beter van The Confidential Casebook afblijven. Dan wordt hij niet gepijnigd door de soms weinig subtiele benadering van het duo Holmes-Watson; maar tegelijk ontgaat hem een aantal verhalen waarin de schrijvers met succes de stijl van Doyle hanteren.

Frans van Schoonderwalt

Vertaald:

- James Patterson, winnaar van de Edgard Award, schreef in 1995 Kiss the Girls. Het is nu vertaald als De regels van het huis. Twee moordenaars jagen aan respectievelijk de west- en oostkust van de Verenigde Staten op knappe, getalenteerde vrouwen en vertellen elkaar van hun gruweldaden. Rechercheur Alex Cross raakt bij het onderzoek betrokken wanneer zijn nichtje verdwijnt (Het Spectrum; ¿ 24,90).

Meer over