Postuum

Acteur Yaphet Kotto (1939-2021) schreef geschiedenis als eerste zwarte James Bondschurk

Yaphet Kotto was in elke film waar hij optrad een imposante verschijning, al was het maar omdat hij met zijn 1,93 meter hoog boven veel van zijn tegenspelers uittorende.

Yaphet Kotto als politie-inspecteur Al Giardello  uit Homicide: Life on the Street, circa 1993. Beeld Getty
Yaphet Kotto als politie-inspecteur Al Giardello uit Homicide: Life on the Street, circa 1993.Beeld Getty

De zaterdag op 81-jarige leeftijd overleden Amerikaanse acteur Yaphet Kotto werd ooit gevraagd voor een rol in The Empire Strikes Back (de tweede Star Wars-film, uit 1980) en hij zei nee (de rol ging naar Billy Dee Williams). De reden was voornamelijk dat hij op dat moment bezig was op de set van Alien (1979) als crewlid Dennis Parker, die net als de meeste andere bemanningsleden van de Nostromo akelig aan zijn einde kwam, en hij wilde niet die stereotiepe acteur van ruimtefilms worden.

‘Ik wilde terugkeren naar aarde’, zei hij in 2003, terugkijkend op die beslissing. En dat Parker door het ruimtemonster werd verorberd vond hij geen probleem, terwijl Alien zelf een reusachtige hit werd en tot een hele serie vervolgfilms leidde. ‘Ik vond het prima om geen onderdeel van de Alien-franchise te worden. Dat heb ik wel geleerd door mijn achtergrond in de theaterwereld van New York: haal niet twee keer dezelfde truc uit.’

Kotto was in elke film waar hij optrad een imposante verschijning, al was het maar omdat hij met zijn 1,93 meter hoog boven veel van zijn tegenspelers uittorende. Hij mag dan de Star Wars-trein hebben gemist, Kotto heeft wel historie geschreven als de eerste zwarte schurk in een James Bondfilm. In de eerste Roger Moorefilm Live and Let Die (1973) speelde hij de dubbelrol Dr. Kanaga en Mr. Big. In de jaren tachtig was Kotto te zien in bijrollen in klassiekers als The Running Man (1987) en Midnight Run (1988).

In die laatste film, waarin Robert De Niro en Charles Grodin op de vlucht zijn voor de maffia en de FBI, gaf hij perfect gestalte aan de groeiende frustratie van de achtervolgers, als FBI-agent Alonzo Mosely. Kotto was vooral voor Amerikaanse kijkers bekend van zijn langlopende rol in de televisieserie Homicide: Life on the Street (1993-1999), waarin hij politie-inspecteur Al Giardello speelde, en waarvoor hij meeschreef aan verschillende scripts.

Kotto werd geboren in New York, als zoon van een verpleegkundige in het Amerikaanse leger en een zakenman die in de jaren twintig uit Kameroen was geëmigreerd. Hij vertelde in interviews dat hij zich richtte op acteren nadat hij Marlon Brando in On the Waterfront had gezien. Hij realiseerde zich dat hij zijn zware accent, opgepikt op de straten van New York, kwijt moest en begon televisiejournaals op te nemen om te oefenen met de uitspraak.

In de jaren zestig figureerde hij veelvuldig in populaire televisieseries als Bonanza en Mannix, totdat de rol van de sinistere Caraïbische diplomaat Dr. Kanaga tegenover Roger Moore zijn carrière in een stroomversnelling bracht.

Meer over