‘Acteren is ook een chemisch proces’

Tijdens de opnamen van The Road viel Viggo Mortensen 15 kilo af. ‘Je expressie verandert, je gezicht gaat ernaar staan.’

Van onze verslaggever Bor Beekman

In The Road, de verfilming van de postapocalyptische bestseller van de Amerikaanse schrijver Cormac McCarthy, speelt acteur Viggo Mortensen ‘de man’. Een naam heeft zijn personage niet. Wel een jonge zoon, met wie hij door een kaal gebrande en door aardbevingen geteisterde wereld reist. Op weg naar ‘het zuiden’. Een plek waar het hopelijk warmer is, en misschien nog wat voedsel te vinden is. Maar de weg die daarheen voert, is lang en gevaarlijk, en bezaaid met as. De hongerdood is altijd nabij.

Hoe speel je zo’n man? ‘Eigenlijk als een gewone dakloze’, zegt Mortensen. ‘Wanneer je op straat leeft, ook in onze maatschappij, ligt er een constante druk op je. Onderhuidse angst, voor het gevaar dat geen moment echt weg is. Ik heb vaker fysieke rollen gespeeld, maar The Road verschilde daar toch sterk van. Dit was vooral emotioneel zwaar.’

Mortensen – 50, halflang haar, voetbalshirt van Argentinië – bezit de Deense en Amerikaanse nationaliteit, en woonde als kind lange tijd in Zuid-Amerika. Wereldwijde bekendheid geniet hij bovenal dankzij zijn rol als de paardrijdende en zwaardvechtende Aragorn, in de Lord of The Rings-trilogie – een rol die hij aanvankelijk slechts aannam om zijn zoontje te plezieren. Artistieke erkenning kwam wat later, voor zijn dubbele samenwerking met de Canadese regisseur David Cronenberg; twee rollen in opmerkelijk gewelddadige, voortreffelijk geacteerde films. A History of Violence (2005), waarin Mortensen een gewone huisvader speelt die onvermoede kanten bezit, en Eastern Promises (2007), waarin hij in de getatoeëerde huid kruipt van de Russische crimineel Nikolai. Voor die laatste rol werd hij genomineerd voor zowel een Oscar als een Golden Globe.

Met The Road schaart Mortensen zich in de groeiende lijst van mannelijke acteurs die een ‘hongerrol’ speelden. Hij verloor gedurende de opnamen zo’n 15 kilo aan lichaamsgewicht. ‘Het was niet eens zo dat ik continu heel weinig at. Je mag de kracht van autosuggestie niet onderschatten. Dat is iets wat ik vaker aantref bij de rollen die ik speel. Als ik een paar jaar later op films terugkijk, realiseer ik vaak dat er zich tijdens de opnamen een chemisch proces in me voltrok. Het is niet enkel acteren. Als je écht gelooft in wat je doet, en helemaal in je rol kruipt, gaat je expressie daar naar staan. De stand van je gezicht verandert, en dat ontstijgt de make-up. Allemaal slechts tot op een zekere hoogte, natuurlijk. Maar ook toen ik wel weer wat meer at tijdens The Road, bleef ik gewoon gewicht verliezen, tot aan het einde van de opnamen.’

The Road dingt in Venetië mee naar een Gouden Leeuw, in de hoofdcompetitie. Regisseur John Hillcoat las het manuscript van McCarthy nog voor diens boek werd uitgegeven, en kocht direct de rechten. Vervolgens won het boek de Pulitzer Prize voor fictie, en werd een eerder boek van McCarthy – No Country for Old Men – met ongekend succes verfilmd door de Coen-broers. Hillcoat noemt zijn film ‘primair een liefdesverhaal’.

Wat het precies was dat de wereld vernietigde, verklaart McCarthy niet in zijn boek. Ook de film laat de oorzaak open. Mortensen: ‘Je kunt The Road zien als politiek statement of ecologisch statement, maar zo is het volgens mij niet bedoeld. De dode natuur vormt niet de kern van het verhaal, maar dient om de situatie te versterken, waarin een zoon volledig afhankelijk is van zijn vader. Zonder vader zal het kind niet overleven. Het interessantste is daarbij de transitie van de zoon. Die ontwikkelt zich tot de moreel verantwoordelijke van de twee.’

Viggo Mortensen (AFP) Beeld AFP
Viggo Mortensen (AFP)Beeld AFP
Meer over