'Aan Pippi Langkous zag ik wat voor leven ik wilde'

Wie of wat zette je leven op het juiste spoor? In een serie interviews vraagt Sacha Bronwasser mensen naar hun inspiratiebron. Schaapherder Anita Wichers zag in een televisieserie hoe haar toekomst eruit zou zien.

Anita Wichers en Skyler. Beeld Marijn Scheeres
Anita Wichers en Skyler.Beeld Marijn Scheeres

'Zag je 'm? Die groene? O wat gaaf dat je dat zag. Een zandhagedis, een mannetje. Alleen in de paartijd worden ze groen. Die zijn zo snel, hè, gigantisch.'

(Met hoge, scherpe stem: Queen, kom maar! Goed zo!) 'Ik heb vandaag twee honden mee omdat er één moet worden getraind. Dat kost tijd, zo'n hond is geen afstandsbediening. Liever heb ik er één mee, dan loopt de kudde rustiger. We hebben nu die hagedisjes en hazelwormen, maar ook allerlei bodembroeders in het veld. Nachtzwaluwen, roodborsttapuiten, patrijzen, boompiepers, boomleeuweriken, veldleeuweriken zelfs. En kwartels, die zie je zelden, maar ik hoor ze. Als je dan gaat jakkeren met de honden, maken de schapen alles stuk.

'Vrijdag ben ik eigenlijk vrij, maar dan ga ik dekrammen ophalen in Epe-Heerde. Elk jaar wisselen we rammen uit tussen negen kuddes Veluwse heideschapen zodat we geen inteelt krijgen. (Skyler hierrrrr...foeiii) Zie je die mooie kromming in de kop en die lange staart? Zo hoort dit ras te zijn. Als de staart boven de hak zit, is het eigenlijk al niet meer mooi, dan fok ik daar niet mee verder.

'School vond ik verschrikkelijk. Ik ben op mijn 18de gaan werken als barkeepster op een golfbaan; daarnaast werkte ik een tijdje als mannequin. Ik was slank met lang donker haar, en had het geluk bruidsmode en avondkleding te mogen showen. Ik houd trouwens nog steeds van exclusieve kleding.

'In het weekend was ik altijd al vroeg in het veld of in de bossen. Dan zag ik op zo'n tocht wel eens losliggend prikkeldraad waar een ree in verstrikt zat, of waarin een dode bosuil hing. Op een gegeven moment heb ik de boswachter benaderd of ik vrijwilligerswerk kon doen. En die vroeg of ik de toenmalige schaapherder wilde helpen in de lammetjestijd. Zo is het begonnen.

'We hadden vroeger thuis veel dieren. Op vakantie gingen we om die reden nooit, maar mijn broers en ik waren altijd buiten. Toen al ging ik graag het veld in en leerde ik alle Latijnse namen van de vogels uit mijn hoofd.

Kuddehoeden

Anita Wichers (Vriezenveen, 1966) beheert als schaapherder voor stichting Landschap Overijssel een kudde van 220 Veluwse heideschapen op en rond de Archemer- en Lemelerberg. Ze werkte in de horeca en als mannequin tot ze in 1996 (aanvankelijk als vrijwilliger) de schaapherder van Landschap Overijssel ging ondersteunen. Sinds 2011 is zij verantwoordelijk voor de kudde. Ik spreek Wichers terwijl zij haar schapen hoedt op de Lemelerberg.

'Als kind zag ik de televisieserie met Pippi Langkous. Hoe zij bezig was met de dieren, met haar paard en met dat aapje op de tafel, dat herkende ik. Haar extreme kleding vond ik geweldig. En dan dat gedrag! Ze had schijt aan wat mensen van haar dachten. Dat eigenwijze van haar, zó gaaf. Er zat een dame in die serie die heel naar tegen haar deed en dan kon ze enorm kattig zijn - dat heb ik ook. Als mensen onaardig tegen mij zijn, reageer ik ook zo. Aan Pippi Langkous zag ik wat voor leven ik wilde.

'Ik woon alleen met de dieren. Dat vind ik prettig zo. De voederbakken van de honden staan op het aanrecht; niemand die aan mijn kop zeurt. Ik ga niet naar feestjes of verjaardagen, dat heb ik al jaren geleden afgeschaft. Vriendinnen heb ik niet, ik ga nooit uit eten. Mensen zijn kuddedieren, maar dat aspect ontbreekt bij mij totaal. Ik wist al heel jong dat ik niet wilde trouwen en geen kinderen wilde. Iedereen moet kinderen altijd maar leuk vinden. Maar ik heb daar dus totally niks mee.

'Het is niet zo dat ik een hekel heb aan mensen; ik kan alleen niet tegen dat verplichte. (Lay down! Queen, lay down! Goed zo!) Mijn vrijheid is mijn grootste goed. Straks na het werk trek ik thuis een fris bokbiertje open en dan, met zo'n mooie lange avond, ga ik lekker in de tuin werken met de honden om me heen. Ik moet er niet aan denken dat iemand dan tegen me zegt: ga nou toch eens zitten.'

'Moest jij nou de hele ochtend in de auto en straks weer terug? Wat zonde met dit mooie weer. Ik kom niet verder dan Drenthe en Overijssel. Het is niet zo dat ik niet weg wil, ik ben gewoon graag hier. Als ik een dag naar de stad ga, heb ik het gevoel dat ik wat mis. Gisteren zag ik nog twee zwarte ooievaars, dat komt zó weinig voor, dat je die ziet.

'Ik ga niet op vakantie, ik ben nooit in een IKEA geweest. Ik heb thuis geen computer, geen televisie. Sommige mensen vinden me wereldvreemd. Dat ben ik misschien in de ogen van een ander. Maar andersom vind ik de wereld best vreemd. Iedereen wil maar op reis en twee auto's en intussen hebben ze geen tijd voor hun kinderen. Eigenlijk begrijp ik dat helemaal niet - je kiest er toch voor?

'(Skyler! Walk up! Walk up! Goed zo!) 'Dagelijks ben ik zo'n zeven tot acht uur op pad met de schapen, maar er is meer te doen. Ik heb zes gouden vrijwilligers, die helpen mij super. We volgen een begrazingsplan, we houden de kudde gezond en het stamboek goed. Dan is het enten tegen de Q-koorts, dan komen de schaapscheerders. Een lezing geven, de schaapskooi onderhouden, stand-by zijn voor een nieuwe vrijwilliger; al die mails er nog bij - het is best druk. We letten ook op de vogelstand en zijn flora- en faunabeheerder. Op bepaalde plekken gaat de klokjesgentiaan straks bloeien bijvoorbeeld, daar komen we dan niet.

Bron: Pippi Langkous

Ieder kind weet het: Pippi Langkous woont alleen in Villa Kakelbont, met haar paard op de veranda en haar aapje meneer Nilsson. Ze is oersterk en heeft een koffer vol gouden munten. De driedelige jeugdboekenserie van de Zweedse schrijfster Astrid Lindgren kwam uit tussen 1945 en 1948. Twintig jaar later kreeg Pippi wereldfaam door de tv-serie en de vier films die vanaf 1969 verschenen en tot op de dag van vandaag op televisie worden herhaald. De hoofdrol wordt daarin gespeeld door de destijds 10-jarige Inger Nilsson - de oer-Pippi. Kenmerkend in de Nederlandse versie was de stem van Paula Majoor, een vermaard stemactrice.

'(Hierhier, blijf hierrr) Loslopende honden, da's een drama. De schapen raken in paniek, knallen tegen bomen op; onlangs is er bij een schaap de staart afgebeten. Op zondag kan het hier verschrikkelijk zijn. Mensen realiseren zich dat niet. Hun hond takelt een schaap toe, ze halen hem op en denken: je redt je d'r maar mee. Dan zijn we zo uren verder, de veearts moet komen en ik moet het beest laten inslapen.

'Ik heb de actrice die Pippi Langkous speelde onlangs nog eens opgezocht op internet. Nog steeds zag ik dat vrije kind in haar. Als iemand zou zeggen: later is de vrouw die dat speelde schaapherder geworden, dan had je dat toch niet verbaasd?'

Meer over