100 jaar Volkskrant19 september 1978

Aan het feestje rondom de Camp David-akkoorden deed de Volkskrant niet mee

De voorpagina van 19 september 1978. Beeld
De voorpagina van 19 september 1978.

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan ís het doorgaans ook te mooi om waar te zijn. Door deze tegeltjeswijsheid lijkt de Volkskrant zich te hebben laten leiden in haar beoordeling van de Camp David-akkoorden van 17 september 1978. Hieraan ging een wekenlange topconferentie vooraf in het buitenverblijf van de Amerikaanse president Jimmy Carter waaraan – naast de gastheer – ook de Israëlische premier Menachim Begin en de Egyptische president Anwar Sadat deelnamen. De media hadden zich al die tijd tevreden moeten stellen met de kruimels die hen af en toe werden toegeworpen. Zo konden de Amerikanen op zondagavond 17 september met maximaal effectbejag het resultaat van de conferentie aan de wereld presenteren. Eén akkoord voorzag in de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en Egypte, gezworen vijanden van weleer. Het andere schetste de contouren van een alomvattende vredesregeling voor het hele Midden-Oosten, inclusief de Palestijnse gebieden in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.

De Volkskrant ging niet mee in de euforie van, met name, de Amerikaanse media over de vredeskansen in een regio waar in dertig jaar drie oorlogen hadden gewoed. De partijen waarvan het welslagen van de vredesregeling vergaand afhankelijk was – de Arabische bondgenoten van Egypte en de Palestijnen in de door Israël bezette gebieden – waren niet geconsulteerd. De Volkskrant achtte het onwaarschijnlijk dat zij zich alsnog aan de akkoorden zouden willen committeren. Al was het maar omdat Israël er beduidend beter door was bedeeld dan de beoogde vredespartners. Met zijn toegevendheid had Sadat zijn positie in de Arabische wereld ondermijnd. En daarmee zou hij onbedoeld het radicalisme onder de Arabieren kunnen hebben aangewakkerd. ‘Zo’n radicalisering zou op wat langere termijn weinig overlaten van de vredesverwachtingen, die nu aan het resultaat van Camp David gekoppeld worden.’

In de commentaren op de akkoorden van Camp David klonk de vrees door dat de Amerikanen de resultaten bewust hadden opgeklopt om het aanzien van president Carter te verbeteren. ‘De Jimmy Carter op de foto’s tussen Menachim Begin en Anwar Sadat moet nu als een serieuze politicus worden beschouwd. Carters probleem was dat men hem nog steeds zag als een politiek onervaren pindaboer en uit het Zuiden.’ Of Carter er zijn herverkiezing in 1980 mee zou kunnen veiligstellen, viel echter nog te bezien.

De voortekenen waren niet gunstig, stelde de Volkskrant vast toen het hosanna over ‘Camp David’ steeds meer overstemd raakte door Arabisch en Palestijns weerwerk en onenigheid over de interpretatie van diffuse verdragspassages. ‘De formule voor vrede’ bleek inderdaad krachteloos. Ze bezegelde weliswaar een ongemakkelijke vrede tussen Israël en Egypte, maar ze maakte geen einde aan de bouw van Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en bracht de ‘alomvattende vrede in het Midden-Oosten’ niet naderbij. Anwar Sadat heeft de Camp David-akkoorden met zijn leven moeten bekopen: in 1981 werd hij vermoord. President Carter heeft er zijn herverkiezing niet mee kunnen afdwingen. In 1980 was de herinnering aan Camp David allang verdrongen door de realiteit van de gijzelingscrisis in Iran.

In een wekelijkse serie kijken we terug op hoe de Volkskrant de afgelopen 100 jaar verslag deed van historische gebeurtenissen. Reageren? 100jaar@volkskrant.nl of lees de overige afleveringen op volkskrant.nl/jubileum

Meer over