KUNSTWERK VAN DE WEEKOIL TRUMP VAN KOOS BUSTER

Aan de muur wil je toch juist iets wat je wél leuk vindt? Niet volgens kunstenaar Koos Buster

Wekelijks bespreekt de Volkskrant een kunstwerk dat nú om aandacht vraagt.

Koos Buster, ‘Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind’. Beeld Natascha Libbert
Koos Buster, ‘Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind’.Beeld Natascha Libbert

Mijn schermtijd loopt op. Vorige week keek ik meer dan zes uur op Instagram, meldt mijn telefoon. Je moet wat, deze tijd, als je visueel bent ingesteld. Wat ook aanzienlijk oploopt is mijn ‘muurtijd’, merk ik, de tijd waarin ik de muren en plafonds van ons huis bekijk. En ik ben niet de enige. De omzet van bouwmarkten piekt, muren zijn vaak toe aan een make-over.

Helaas profiteren galeries nog niet van deze opfrisdrang. Twee weken geleden stuurde de Nederlandse Galerie Associatie een brandbrief naar de ministers Van Engelshoven en Wiebes. Kunstbeurzen zijn afgelast, kunstkopers blijven thuis en stellen grote uitgaven uit. Dat doet zeer bij galeries en dus bij kunstenaars. Terwijl door een kunstwerk het uitzicht binnenshuis flink opknapt.

Maar wat willen we aan de muur? De piepjonge Amsterdamse galerie Fleur & Wouter opent vrijdagavond – via Instagram Live – de expositie Americana. Dat is smullen. Heerlijke Amerikaanse roadtripfoto’s van Cleo Goossens, spannende linosneden van Sam Andrea, felgekleurde mud trucks van Johan Kleinjan.

Koos Buster, ‘Oil Trump’ (2018), uit de reeks ‘Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind’. Beeld Natascha Libbert
Koos Buster, ‘Oil Trump’ (2018), uit de reeks ‘Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind’.Beeld Natascha Libbert

Waar ik bij bleef staan, waren de borden van Koos Buster. In 2018 studeerde Buster af aan de keramiekafdeling van de Gerrit Rietveld Academie met zijn nu al legendarische Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind. Op het bord ‘Oil Trump’ staan een kleine Donald Trump, een bulldozer en een bos: onder Trump moesten natuurparken in Utah wijken voor olieboringen en uraniumwinning.

Hier moeten we het even over hebben. Aan de muur wil je toch juist iets wat je wél leuk vindt, prettig uitzicht? Daar is zeker kunst in overvloed voor te vinden. Wat Buster deed is een maffe omkering, niet alleen van wat we aan de muur willen, maar ook van wat we op een sierbord willen. Een sierbord is om iets te vieren, niet om wie je haat mooi op te dienen. Buster maakte het nog gekker door een jeugdfoto van Trump te kiezen.

Asmodea (1820-1823), Francisco de Goya y Lucientes. Beeld Museo Nacional del Prado
Asmodea (1820-1823), Francisco de Goya y Lucientes.Beeld Museo Nacional del Prado

Tijd doorbrengen met wat ons niet zint, misschien is het therapeutischer dan al die uren op Instagram? Er zijn heel wat kunstenaars geweest die net als Buster kunst maakten van wat ze ‘niet leuk’ vonden. Liefdesverdriet, rouw, onrecht, noem maar op. Denk ook aan bijbelse kunst: iedere gekruisigde Christus was een onderwerp dat de gelovige kunstenaar ‘niet leuk’ vond.

Maar ik dacht door de sierbordjes, sociale onthouding en muurtijd vooral aan de Spaanse schilder Francisco Goya (1746-1828). Een kunstenaar die de huiveringwekkendste – écht niet leuke – scènes tekende en schilderde, zelfs op zijn eigen muren. Tweehonderd jaar geleden maakte hij zijn beroemde duistere muurschilderingen. Er was geen opdrachtgever, een toelichting ontbreekt. Er waren alleen een gekwelde ziel en muurtijd.

Kunsthistorici proberen deze ‘zwarte schilderijen’ (ze hangen nu in het Prado in Madrid) sindsdien te duiden. Neem het mysterieuze Asmodea: twee vliegende figuren, de een wijst naar een dorp op een berg, een soldaat richt zijn geweer. Zeker geen prettig uitzicht, maar het is moeilijk je ogen ervan af te houden.

Niet iedereen die zelf zijn muren gaat beschilderen is zo begaafd als Goya, niet iedereen kan met klei wat Koos Buster kan. Bezoek dit weekend dus geen bouwmarkt maar een galerie – online kan vaak ook.

Koos Buster. Beeld Alexander Übelhör
Koos Buster.Beeld Alexander Übelhör

Kunstenaar: Koos Buster (1991)

Kunstwerk: ‘Oil Trump’, uit de serie Sierborden van bijna alles wat ik niet leuk vind

Jaar: 2018

Prijs: 2.400 euro

Te vinden in: Americana, Galerie Fleur & Wouter, Amsterdam, t/m 10/5 (op afspraak)

Bekijk ook: de videoatelierbezoeken van galeriehouders Fleur en Wouter op hun Corona Art Blog

Bekijk hier de rest van het atelierbezoek.

Meer over