Actie / Thriller / Misdaad

À l'origine

Sterke film over tragische antiheld Paul

De gewiekste beroepsoplichter roept bij de kijker sympathie en woede op.

Hoe ziet de handtekening van een projectmanager eruit? Paul probeert en probeert, een heel A4tje vol, tot hij de handtekening van zijn alter ego Philippe Miller onder de knie heeft. Hij zit in een tamelijk overtuigend kantoor dat in één dag tijd door zijn kersverse werknemers bij elkaar is gesprokkeld; nu nog de lokale bank tot een voorschot verleiden waarmee de eerste lonen uitbetaald kunnen worden, en het luchtkasteel is compleet.

Aan het begin van À l'origine beperkt beroepszwendelaar Paul zich nog tot overzichtelijke heling-klusjes; de manier waarop hij het ene bedrijf na het andere bedriegt met sjofel geknutselde logo's en slijmerige telefoontjes, wekt veel bewondering, zo niet de nodige sympathie. Het is heel andere kost wanneer hij zich in een dor stadje uitgeeft als vertegenwoordiger van CGI; het bouwbedrijf schakelde ooit de bevolking in voor de aanleg van een nabij gelegen snelweg, maar legde de werkzaamheden zonder verdere aankondiging stil. Sinds het vertrek van CGI verkeert het stadje in een algehele depressie, dus happen de mannen van het stadje maar wat graag toe wanneer Paul zich als CGI-manager voordoet. Het bouwterrein gaat weer open, de graafmachines komen van stal, het moreel van de bevolking gaat omhoog.

Als toeschouwer schiet je daarbij alle kanten op. Geraffineerd, hoe Paul de boel bedriegt, verschrikkelijk hoe hij daarbij de naïeve dorpelingen flest; tragisch dat de burgemeester - een mooie rol van Emmanuelle Devos - en hij verliefd op elkaar worden. En knap hoe regisseur Xavier Giannoli je daarbij voortdurend met Paul laat meezwenken. Steeds wordt er weer een nieuw licht op hem geworpen; al met al is hij een volkomen tragische antiheld, die evenveel sympathie en medelijden als woede wekt. Zeker wanneer hij langzaam maar zeker van gewetenloze zwendelaar begint te veranderen in de betrokken manager die hij eerst alleen maar pretendeerde te zijn.

Wat gaat er allemaal toch in hem om? Waarom wordt die snelweg voor hem zo belangrijk? Ook op zulke vragen drijft de sterke spanning van À l'origine.

Hoofdrolspeler François Cluzet werpt wat dat betreft ook steeds het juiste licht op zijn personage: hoe ongrijpbaar oplichter Paul ook blijft, hoe lastig het is om tot zijn gedachten en wezen door te dringen. Cluzet verleidt je voortdurend tot nieuwsgierigheid. Zonder dat hij daartoe veel woorden tot zijn beschikking heeft; Paul is iemand die zich vooral met gemeenplaatsen, gewijfel en ongemakkelijke stiltes uit, waardoor des te meer nadruk op Cluzets markante kop komt te liggen.

À l'origine dong in 2009 op het Filmfestival van Cannes mee naar de Gouden Palm. Zonde dat de erg sterke film, die met zijn mengsel van maatschappijkritiek, spanning en menselijk drama doet denken aan het werk van de Amerikaanse filmmaker Frank Capra (1897-1991), zo lang bleef liggen.

Meer over