COLUMNSylvia Witteman

Zou de bezitter van dit matras zich aan die katoenen juffrouw hebben vergrepen?

null Beeld

Het was ophaaldag voor grofvuil. Dat is een gebeurtenis waarvan mijn hart nog steeds sneller gaat kloppen, al zijn de tijden dat mijn voltallige huisraad bestond uit andermans afval nu echt wel voorbij. Ik kom zelden meer iets tegen dat mijn hebzucht opwekt. Gooiden mensen vroeger mooiere spullen weg dan nu? Wordt het beste er ’s nachts uitgehaald door Bulgaren en Roemenen met aanhangwagentjes, zoals het gerucht gaat? Of ben ik afgestompt geraakt, zo ergens rond het dertigste geëmailleerde ovenschaaltje of rotan kuipstoeltje?

Halverwege de Elandsgracht lag er een oud matras op de stoep. Oude matrassen heb ik nooit meegenomen, en voor dit exemplaar zou ik zeker geen uitzondering maken, al was het wel een boeiend matras: er was, met tamelijk geschoolde hand, een naakte vrouw op geschilderd. Een liggend naakt, levensgroot, in vlotte, wijnrode penseelstreken. Brede heupen, kleine borsten, de armen achter het hoofd gevouwen. Een hoofd zonder gezicht. Lekker rustig.

Ik moest denken aan de gipsen torso in Wolkers’ Kort Amerikaans. (De hoofdpersoon Erik begeert (en bezit) de koude, harde romp, omdat zij geen hoofd heeft, en dus het omineuze litteken, het ‘Kaïnsteken’, op zijn wang niet kan zien.) Dan is een matras toch een comfortabeler optie, lekker zacht en na gedane zaken kun je meteen in slaap vallen.

Vlekken zaten er ook op het matras, vooral rond het onderlichaam van de vrouw. Dat zegt natuurlijk niks. Alle matrassen bij het grofvuil zitten onder de vlekken. Maar de gedachte drong zich toch op dat de bezitter van dit matras zich herhaaldelijk aan die blote, katoenen juffrouw had vergrepen. Een muisstil #metootje zonder slachtoffers, begaan door een eenzame, bescheiden machtswellusteling.

Niet heel anders, eigenlijk, dan de tatoeages van naakte meisjes op de armen van zeelieden. Een draagbare surrogaatvrouw voor mee op reis. (in 1908 verbood de Amerikaanse marine trouwens al te blote tattoos, want ‘such tattoos show the recruit to be of possibly loose moral nature’. Tattooeurs over de hele wereld kregen het heel druk; op al die blote meisjes moesten bh'tjes en rokjes getatoeëerd worden.

Opeens wist ik aan wie die vrouw op het matras me deed denken: zo’n liggend naakt van Modigliani. Die hebben trouwens allemaal wél een gezicht: meestal zo’n lijzig, typisch Modigliani-smoelwerk, alsof zo’n vrouw denkt ‘Wat zullen we nou weer eens eten vanavond. Er is nog zuurkool van eergisteren, maar ik moet eigenlijk niet aan zuurkool dénken.’

Ik stak de straat over, waar een aftands nachtkastje langs de stoeprand gelaten op de vuilniswagen stond te wachten. Ik trok een laatje open. Daarin lag een geel papiertje, met daarop, in rond meisjeshandschrift, de tekst: ‘Sorry Marcel, maar je stinkt ontzettend uit je bek.’

Meer over