COLUMNMerel van Vroonhoven

Zodra het kwik buiten daalt moet je twee extra lagen kleding aan in de klas

null Beeld

‘Allemaal handen wassen!’ Groep 3 stormt binnen na het buitenspelen: ‘Schiet op! Nu ben ik! – Nee, ik ben!’ De rij voor de wasbakjes bij de kindertoiletten wordt ongeduldig. ‘Komen jullie anders hier bij de grote wasbak’, wenk ik vanuit het klaslokaal, ‘dat gaat sneller.’

‘Maar juf, die kraan is stu-huk!’, roept Mees. Och ja, hoe kon ik dat vergeten? Ik sta regelmatig met die kapotte kraan in mijn handen.

Maar een kniesoor die daarover valt, want alles rammelt, kraakt en kreunt hier. Sommige ramen zijn zo versleten dat ze niet meer dicht kunnen. Het lichtknopje is afgeplakt met ducttape om te voorkomen dat een onoplettend kinderhandje stroom krijgt. De tl-verlichting knippert als-ie te lang brandt en de radiator geeft nauwelijks nog warmte af. Zodra het kwik daalt, moet je zeker twee kledinglagen extra aan.

Mijn groep 3 heeft het nog goed. Die zit tenminste niet, zoals de kleuters, opgehokt in gestapelde portacabins. Klascontainers waar je het zonder claustrofobische neigingen nog Spaans benauwd krijgt. En dan schooldirecteur Louise, zij bivakkeert met haar bureautje in de bezemkast.

‘Hoe is het mogelijk?’, vraag ik tijdens de lunch. Nog wel in de rijkste wijk van Den Haag. Waar ouders hun kinderen afzetten met elektrische bakfiets of SUV met spiegelverwarming voordat ze afreizen naar hun kantoorpaleizen of – nu in coronatijd – riante thuiswerkplekken. Ageren zij niet tegen de beroerde omstandigheden waaronder hun dotjes elke dag les krijgen? Louise vertelt dat er al jaren een felle strijd woedt tussen ouders, buurtbewoners en het schoolbestuur over het gebouw: ‘Ouders en buurt willen renovatie, maar het schoolbestuur wil nieuwbouw.’ Nu, acht jaar verder en vele consultaties, petities en bezwaarprocedures later, is de toekomst van het pand nog altijd onduidelijk. Dat schrikt nieuwe leerlingen af en zet het toch al schamele schoolbudget nog meer onder druk. Louise zucht, maar blijft monter. ‘We komen er echt wel een keer uit.’

Sappelen hier hoor. ‘Moet je zeker ook nog je eigen theezakjes meenemen?’, zeg ik schertsend. ‘Dat klopt’, antwoordt Louise. Maakt ze nu een grap? Nee, ze is bloedserieus. Als ze me vraagt hoe het was op mijn vorige werk, antwoord ik enigszins gegeneerd: ‘Daar hadden we een espressobar.’ Ik vertel maar niet dat de hypermoderne kantoren waar ik als toezichthouder vaak kwam, nog veel meer personeelsfaciliteiten hadden. Een hip bedrijfsrestaurant, fitnessclub en chillplekken met knusse zithoekjes en een massageruimte.

Nu kun je beargumenteren dat het onderwijs bekostigd wordt met gemeenschapsgeld en daarbij soberheid past. Maar soberheid is iets anders dan kapotte kranen, slecht geventileerde ruimtes en voor eigen rekening theezakjes of andere spulletjes kopen bij de Action om je klaslokaal wat op te leuken, zoals op veel scholen leraren al jaren doen.

Na de lunch vul ik de waterkoker bij een van de kinderwasbakjes. Mijn gedachten dwalen af. Uit recent onderzoek van adviesbureau McKinsey, in opdracht van minister Slob, blijkt dat er sprake is van forse onderinvestering in onderwijshuisvesting. Veel schoolgebouwen zijn in slechte staat en kampen met sterk verouderde ventilatiesystemen.

Maar volgens Doekle Terpstra, die in opdracht van diezelfde minister Slob het coördinatieteam leidt dat scholen moet helpen de ventilatie versneld te verbeteren vanwege corona, ‘hoeven we echt niet bang te zijn dat er Siberische toestanden zullen komen deze winter’.

Hij heeft gelijk, concludeer ik als ik even later het kleffe theezakje van vanochtend in mijn mok met heet water dompel.

Siberische toestanden komen er niet. Die zijn er al.

Dit is de 29ste aflevering van de serie die Merel van Vroonhoven schrijft over haar overstap van topvrouw bij de Autoriteit Financiële Markten naar zij-instromer in het onderwijs. Lees hier de vorige aflevering.

Merel van Vroonhoven deed als zij-instromer ook onderzoek naar het lerarentekort: ‘De aanpak is te beperkt en te versnipperd

Wat schoolleiders kunnen leren van topvrouwen (en andersom)

Meer over