ColumnGeorge van Hal

Welkom op de wereld waar daglicht niet bestaat

null Beeld George van Hal
Beeld George van Hal

Een plek waar je net als in sciencefictionklassieker Star Wars aan de hemel niet één, maar twee ‘zonnen’ ziet. Of een planeet waar het gesmolten glas je om de oren waait, rondgepompt door wind met de verzamelde kracht van 70 aardse orkanen.

Sla er de uitgebreide catalogus van exoplaneten op na, werelden die draaien om een andere ster dan de zon, en je komt de mafste plekken tegen.

Naast alle verse inzichten in de vorming en evolutie van planeten die al die werelden opleveren, zorgt dergelijk onderzoek er ook voor dat je je kunt inbeelden hoe het moet zijn om op zo’n exotische plek rond te lopen. Zélfs als het er zo verzengend heet is dat je bij je eerste stap op het oppervlak direct gereduceerd zou worden tot tragisch toefje gas.

Aan dat lijstje inbeeldbare kosmische bestemmingen kunnen we sinds kort ook systeem 2MASS J1119-1137 AB toevoegen, zoals het heet in de immer esoterische nomenclatuur der astrofysici. Daar, op een grove 90 lichtjaar afstand van de aarde, zwerft waarschijnlijk een planeet door de kosmos die níet draait om een ster, zoals de aarde, maar in zijn eentje door het duister trekt.

Hoe die planeet kon ontsnappen aan de moederster in wiens kosmische schoot hij ooit geboren werd, is niet in detail bekend, maar astronomen weten al langer uit computersimulaties dat onder meer in de woelige jonge jaren van een planetenstelsel een brede variëteit aan kosmische gebeurtenissen een planeet uit z’n oorspronkelijke baan kunnen slingeren.

Het bijzondere aan deze veronderstelde planeet – de gegevens zijn nog onvoldoende stevig om van een definitieve vondst te spreken – is echter niet dat hij sterloos is, maar dat hij zijn kosmisch ballingschap deelt met een partner: een maan.

Zo’n maan noemen astronomen een exomaan: een maan die draait om een planeet die niet draait om de zon, en in dit geval dus zélfs niet om een andere ster, als u het nog kunt volgen.

Hoe dan ook, op die exomaan is het waarschijnlijk warm genoeg dat eventueel water op zijn oppervlak vloeibaar is, zo schreven onderzoekers eerder deze maand in het vakblad The Astrophysical Journal Letters. En waar vloeibaar water is, bestaat – in elk geval op papier – ook de kans op leven. Zélfs daar waar daglicht niet bestaat. Geen gekke gedachtesprong, wanneer je bedenkt dat ook op aarde in de donkere diepzee al wezens leven bij de ijlst mogelijke lichtflintertjes.

Laat je fantasie vervolgens de vrije loop en daar, diep in de kosmos, zie je de maanwezens al voor je. Schepsels die nooit de warme gloed van een zon op hun gelaat zullen voelen, die samen met slechts één enkel hemellichaam door de kosmos reizen, niet in staat om de lichtpuntjes aan hun immer donkere hemel te herkennen als verre varianten van een brandende zon dichterbij. Een wereld zodanig exotisch dat deze niet zou misstaan in een sciencefictionboek.

Meer over