ColumnArnon Grunberg

We waren niet voor Mussolini vanuit de Zwitserse bergen naar Menaggio gereisd. Il Duce was een toegift

Arnon Grunberg artikel columnBeeld .

Nadat Mussolini in het voorjaar van 1945 Milaan was ontvlucht, reisde hij rond het meer van Como. Op 27 april 1945 werd zijn konvooi staande gehouden door communistische partizanen in Dongo, ten noorden van Menaggio. Een dag later werd Mussolini in het dorpje Giulino di Mezzegra, ten zuiden van Menaggio, gefusilleerd.

Rond het meer van Como is een bescheiden toeristische route ontworpen die informatie verschaft over de laatste dagen van het fascistische regime. In een steegje in Menaggio is een bord waarop staat ‘Le ultime ore di Mussolini’ (de laatste uren van Mussolini). Menaggio was geliefd bij de fascistische leiders en bij rijke Milanezen die de stad ontvluchtten vanwege de bombardementen.

De meeste toeristen zullen niet naar het Comomeer reizen vanwege Mussolini. Ook Logeetje en ik waren niet voor Mussolini vanuit de Zwitserse bergen naar Menaggio gereisd. Il Duce was een toegift.

In Menaggio waren veel Belgen, Nederlanders, Duitsers en wat Zwitsers. Aangezien de twee grootste hotels bezig waren met renovaties, kon je denken dat de enigszins welgestelde mens het niet langer als zijn opdracht zag toerist te zijn. Wie echter de boot nam naar het tegenovergelegen Bellagio, werd van die illusie genezen. Daar was het toerisme zoals ik me dat herinnerde uit 2000 en 2008. Nauwelijks of geen Amerikanen, maar de lege plaatsen waren ingenomen door Nederlanders, had men de indruk. Nederlanders die de tegenzin van Rutte en Hoekstra om de Italianen een handje te helpen leken te willen goedmaken met iets wat de naam ‘massatoerisme’ verdient.

Voor zonsondergang zwom Logeetje door het meer. Ik zwom achter haar aan.

‘Van dat afdalen in de bergen heb ik last van mijn linkerknie gekregen’, riep ik.

‘Ja’, riep ze terug, ‘dat hebben bejaarden. Mijn vader heeft ook last van zijn knieën.’

Daarop zwom ik, denkend aan Mussolini, verder.

Meer over