ColumnSheila Sitalsing

Wat nu ‘links’ is, zou zich twintig jaar geleden ‘rechts’ hebben genoemd

null Beeld

Uit de berg lezerspost die dagelijks binnenkomt, viste ik er een die hout snijdt, waarmee ik niet wil zeggen dat er weleens brieven binnenkomen die geen houtsnijden.

In de krant had gestaan dat Nederland niet ‘rechtsaf is geslagen’, omdat de verhouding tussen kiezers die rechts-conservatief of links-progressief stemmen al decennia min of meer constant is. Nederland heeft altijd overwegend iets rechts van het midden gestemd.

De lezer tekende protest aan tegen deze politicologenlogica. Want het zal wel, van de verhouding tussen die blokken, maar het rechts afslaan zit in iets anders, schrijft hij. In het uitkleden van voorzieningen voor wie er niet op eigen kracht komt. Neem de ramp in de jeugdzorg. Neem de schofterige behandeling van mensen die hulp nodig hebben. Neem nog 97 andere voorbeelden. Wat nu ‘links-progressief’ heet, joeg arbeidsgehandicapten uit sociale werkplaatsen en zei dat dit júist goed is voor die mensen. Dertig jaar geleden zou het zichzelf asociaal-rechts hebben genoemd.

Het zit ook hierin, vulde de buurman de lezer aan: de taal waarin over vluchtelingen, immigranten, anders-gelovigen en alles wat van elders komt wordt gesproken, is geëmigreerd uit het blok van de vreemdelingenhaters. Geland in de voorheen-redelijke blokken. Wat nu ‘rechts-conservatief’ heet, spreekt over moslims alsof het kakkerlakken zijn en ‘centrum-rechts’ wil het Vluchtelingenverdrag van de VN opzeggen. Dertig jaar geleden zou het over zichzelf hebben gezegd dat het tornt aan de fundamenten van de rechtsstaat.

De 28 zetels voor PVV, Forum voor Democratie en JA21 zijn gewoon hetzelfde als de 28 zetels die de Lijst Pim Fortuyn (26) en Leefbaar Nederland (2) haalden in 2002, hoorde ik duiders opgelucht duiden. Niks nieuws.

Even ‘Zakelijk met een hart’ erbij gepakt, het programma waarmee Pim Fortuyn negentien jaar geleden postuum zegevierde. Het zijn negen dichtbedrukte vellen. Daarin worden warme woorden gesproken over de publieke sector (en gepleit voor ‘marktconforme beloning voor onderwijsgevenden’), krijgen de mensen het kwartje van Kok terug, en moeten vluchtelingen ‘in de regio’ blijven (‘Het is onze plicht daar ruimhartig financieel aan bij te dragen’). Aan immigratie moet ‘weerstand’ worden geboden. Het woord ‘moskee’ komt één keer voor, in de zin: ‘In Nederland geldt een scheiding van Kerk en staat, dus ook van moskee en staat.’ Onder het kopje ‘emancipatie en integratie’ staat dat grote groepen in de samenleving ‘een sociaal-culturele achterstand’ hebben die ‘met kracht moet worden bestreden door enerzijds extra zorg inzake huisvesting, scholing en culturele vorming, maar anderzijds van deze groepen te eisen dat zij zich zelf ook tot het uiterste inspannen’.

Negentien jaar later leest de Fortuynagenda als een discussienota uit de uiterst linkse vleugel van de VVD, waar een plukje heel oude liberalen de aansporing ‘vecht je gewoon in’ een magere visie op integratie vindt, en zich schaamt dat er amper nog geld gaat naar ontwikkelingshulp.

Het programma van erfopvolger PVV rept in 2021 van ‘multikul’ en ‘Marokkaanse agressie’, een verbod op moskeeën en de koran, een ministerie van de-islamisering, en het intrekken van tijdelijke asielvergunningen van Syriërs. Bij JA21 zijn ze alweer vergeten dat ze Forum voor Democratie verlieten vanwege racistische drek in de appgroep en wordt gesproken van ‘constructief’ samenwerken met Baudet; één dag verkozen en nu al alzheimer. De 28 rechts-extremistische zetels van toen zijn heel andere zetels dan de 28 van nu.

De lezer had weer eens gelijk. Als je stil blijft staan waar je stond, word je vanzelf ultralinks.

Meer over