Columnkustaw bessems

Wat hebben jongeren met Simone Biles en Lil Nas X toch een wijze rolmodellen

null Beeld

Ze had door de stortvloed aan liefde en steun beseft dat ze meer was dan haar prestaties. ‘Wat ik voorheen nooit werkelijk geloofde’, voegde de beste turnster ter wereld, Simone Biles, daaraan toe. Die reacties waren losgekomen na haar opzienbarende beslissing om zich op de Olympische Spelen in Tokio terug te trekken omdat ze mentaal niet fit genoeg was.

Ja, hij wás onzeker over zijn seksualiteit, erkende zanger Lil Nas X, nadat iemand hem van ‘overcompensatie’ had beschuldigd. ‘Wanneer je door de samenleving je leven lang wordt geconditioneerd om jezelf te haten, moet je veel afleren. Dat is precies waarom ik doe wat ik doe.’ Die ontboezeming kwam onlangs na zijn optreden bij de BET Awards voor zwarte sporters en entertainers, dat hij eindigde door te zoenen met een van zijn mannelijke dansers. Het optreden zelf was een beetje wiebelig geweest. ‘Ik stond te trillen op het podium’, liet hij weten, ‘in het besef dat ik zoiets ging opvoeren voor mijn hetero-vakgenoten.’

Biles is 24. Lil Nas X, die met Old Town Road een van de grootste hits uit de geschiedenis scoorde, is 22. Ze staan allebei aan de top van hun discipline, maar gedragen zich niet zoals lange tijd van grootheden werd verwacht. Biles oogstte behalve bewondering ook kritiek en hatelijke reacties. En niet alleen van commentatoren die zelf mentaal én fysiek al moeite zouden hebben met een sprong over hun tuinhekje.


Ook oud-hockeyer en olympisch veteraan Jacques Brinkman wees er bijvoorbeeld op dat topsport nu eenmaal keihard is en dat Biles en haar begeleiders het vóór de Spelen hadden moeten vaststellen dat ze die geestelijk niet aankon.

Het zou vroeger misschien een waarheid als een koe zijn geweest. Nu klonk het hol en gedateerd. Zeker in contrast met de afgewogen formuleringen van Biles zelf en tegen de achtergrond van haar levensverhaal. Biles werd als kind van een verslaafde moeder geadopteerd en later misbruikt door een teamarts. Is het raar dat er dan dagen zijn waarop je onverwacht geen Yurchenko double pike springt?

Juist het moment van haar beslissing maakte die zo leerzaam. Biles schatte in dat zij haar ploeg een plek op het podium kon kosten en zelf geblesseerd zou kunnen raken. Zelfs wanneer de ogen van de wereld op je gericht zijn en de verwachtingen torenhoog, is er dus nog een weg terug. Haar situatie mag hoogst uitzonderlijk zijn, die les is universeel: hoe vaak zetten wij iets door dat eigenlijk onszelf noch het resultaat ten goede komt, alleen om gezichtsverlies te vermijden?

In de net verschenen clip bij zijn nummer Industry Baby speelt Lil Nas X een gevangene die met zijn mannelijke medegedetineerden naakt door de gemeenschappelijke douche danst, voordat hij triomfantelijk ontsnapt. In zijn eerdere video Montero deed hij een lapdance voor de duivel. Allemaal onbeschaamd homoseksueel. Pas nu iemand het doet, realiseer je je hoe zelden zoiets te zien is. Buitengewoon functionele vulgariteit, waarmee Nas X iets heeft van een zwarte, gay Madonna. Met het verschil dat Madonna ongenaakbaar leek en Nas X juist volop kwetsbaarheden en twijfels deelt, zonder koketterie.

Biles en Lil Nas X zijn maar twee voorbeelden van sterren die opgroeiden na de iPhone. Die generatie krijgt van ouderen een hoop ‘moet dat nou’s’ om de oren. Want vroeger was er geen emotioneel exhibitionisme, vroeger beet je op je tanden, dat werk. Ik kan alleen maar denken: wat een indrukwekkende, wijze rolmodellen hebben jongeren nu, juist omdat die zoveel meer zijn dan hun prestaties.

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Meer over