CommentaarSacha Kester

Wat China doet met de Oeigoeren, mag Nederland niet zomaar laten gebeuren

Import van katoen uit Xinjiang is al verboden in de VS. Laat Nederland zich daar ook sterk voor maken.

Sacha Kester
Een katoenboer in China. Beeld REUTERS
Een katoenboer in China.Beeld REUTERS

De beschuldiging dat de Oeigoeren het slachtoffer zijn van genocide is volgens China ‘de leugen van de eeuw’. Toch is het wel waar, concludeerden vijftig experts deze week. Er zijn niet per se massagraven nodig om ergens het etiket ‘volkerenmoord’ op te kunnen plakken, en als het om de Oeigoeren gaat, heeft China volgens deze experts elk artikel van het Genocideverdrag van de Verenigde Naties geschonden.

Minstens een miljoen Oeigoeren zijn vastgezet in heropvoedingskampen waar ze worden blootgesteld aan dwangarbeid en gedwongen sterilisatie en abortus. Hele gemeenschappen worden weggevaagd en families uit elkaar gedreven, en vorige maand berichtte de BBC over stelselmatige marteling en verkrachting in de kampen.

Diplomatieke stroomversnelling

Dit jaar kwam de zaak in een diplomatieke stroomversnelling. Zo stelde de voormalige Amerikaanse president Trump op zijn laatste werkdag in januari dat er sprake is van ‘genocide en misdaden tegen de menselijkheid’, en wil de nieuwe regering van Joe Biden vasthouden aan deze verklaring. Vorige maand sprak ook het Canadese parlement van genocide en nam de Nederlandse Tweede Kamer een motie van dezelfde strekking aan – al ging de regering daar in geen van beide gevallen in mee.

Zodra ergens mensenrechten in het gedrang komen, botsen idealen al snel met economische en politieke belangen, waarbij die laatste twee altijd lijken te winnen. Een belangrijk argument om op de handen te blijven zitten is vaak dat ‘we toch niets kunnen’, en in zijn eentje speelt Nederland inderdaad niet veel klaar tegen China. Maar het is te gemakkelijk om het er vervolgens maar gewoon bij te laten zitten.

Katoen

Zo komt een kleine 20 procent van alle katoen uit Xinjiang, en voor de productie hiervan worden massaal Oeigoerse dwangarbeiders ingezet. Om die reden heeft Trump in januari de invoer van alle katoen uit deze regio verboden. En terwijl bedrijven voorheen altijd stelden dat ze niet om de katoen uit Xinjiang heen konden, bleek in februari dat het bijvoorbeeld Ikea, H&M en Nike nu toch was gelukt.

Ook in Europa wordt nagedacht over hardere regels om de import van met dwangarbeid geproduceerde katoen aan banden te leggen, en daar mag Nederland zich best hard voor maken. Tot dat moment is er alle ruimte om in eigen land regels op te stellen voor de invoer van dergelijke producten, en daarmee een krachtiger standpunt tegen China in te nemen.

Meer over