CommentaarCarlijne Vos

Wanneer pakt Europa de regie terug om migratie te reguleren?

Een boot met migranten is gisteren voor de kust van de Franse stad Calais gekapseisd met 27 doden tot gevolg. Beeld Pascal Rossignol / Reuters
Een boot met migranten is gisteren voor de kust van de Franse stad Calais gekapseisd met 27 doden tot gevolg.Beeld Pascal Rossignol / Reuters

Mensensmokkelaars spinnen garen bij migratie zolang de EU geen helder en pragmatisch migratie- en asielbeleid ontwikkelt.

Carlijne Vos

De tragedie op het Kanaal woensdag, waarbij 27 migranten verdronken, legt weer eens het falende Europese migratie- en asielbeleid bloot. Zolang er geen legale wegen zijn, zullen vluchtelingen en migranten onaanvaardbare risico’s blijven nemen om de toekomst voor zichzelf of hun kinderen veilig te stellen. Nu hebben ze geen andere keus dan zich te wenden tot mensensmokkelaars, die hun ellende uitbuiten.

Bouwt de EU ergens een hek, dan vinden mensensmokkelaars wel een andere route, meestal met nog grotere risico’s en nog meer doden tot gevolg. Of het ‘hek’ nu in de woestijn staat, rond een Grieks eiland of aan de Poolse grens, mensen die niets te verliezen hebben, gaan toch wel. Voor de zoveelste keer dient de vraag zich aan hoeveel wanhopige vluchtelingen en potentiële arbeidskrachten er nog moeten verdrinken op zee of verkleumen achter prikkeldraad voordat Europa de regie terugneemt om migratie te reguleren.

Zes jaar na de Syrische vluchtelingencrisis heeft de EU nog steeds geen ander antwoord op migratie dan nog hogere hekken bouwen en oogluikend pushbacks toestaan. Het station voor pragmatische oplossingen, zoals het eerlijk verdelen van de asiellast over de lidstaten of het onderkennen van de behoefte aan arbeidsmigranten, is door onderlinge verdeeldheid en toegenomen vreemdelingenangst al lang geleden gepasseerd.

De Brexit maakt het gekibbel over de schuldvraag dat inmiddels is begonnen, er niet makkelijker op. Het tegengaan van illegale migratie vraagt juist om meer samenwerking en solidariteit. De levensgevaarlijke Kanaalroute raakte in zwang, omdat vrachtwagens in Frankrijk beter worden gecontroleerd op illegale meelifters. Nu wordt Frankrijk afgerekend op zijn falende bewaking van de 200 kilometer lange kustgrens.

President Macron heeft gelijk dat Frankrijk het niet alleen kan: de aanpak van mensensmokkel is een Europese verantwoordelijkheid. Maar dan moet vooral eerst worden onderkend dat de EU mensensmokkel zelf in de hand werkt. Wanneer asielzoekers en arbeidsmigranten de kans zouden hebben buiten de ‘poort’ van de EU legaal toegang te vragen, hebben ze geen mensensmokkelaars nodig. In combinatie met goede grensbewaking, duidelijke en eenduidige toegangscriteria en het onverbiddelijk terugsturen van afgewezen asielzoekers, zou het verdienmodel van smokkelaars vanzelf moeten afbrokkelen. Maar hiervoor is Europese lef, regie en daadkracht nodig.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.