opinie

Waarom ik als zwarte oma uit mijn schommelstoel verrijs en het podium opga

Het is jammer dat ‘identiteitspolitiek’ zo vaak als scheldwoord wordt gebruikt. Maar jongeren van kleur moeten zich niet laten afschrikken door de negatieve reacties; de verkiezing van Sylvana Simons is een oppepper, betoogt Ernestine Comvalius.

Sylvana Simons (BIJ1) tijdens de beëdiging als lid van de Tweede Kamer.  Beeld ANP
Sylvana Simons (BIJ1) tijdens de beëdiging als lid van de Tweede Kamer.Beeld ANP

Even kennismaken. Ik ben een werkende, gepensioneerde oma die graag schrijft. Opnieuw. Ik ben een zwarte gepensioneerde werkende oma die regelmatig hoofdschuddend voor de tv zit, als ze daar iemand ziet die zich opwindt over identiteitspolitiek — in een land waar de een zich met dieren identificeert, de ander met een liberaal erfgoed of een westers religieus gedachtegoed.

Officieel is de definitie van identiteitspolitiek: het bedrijven van politiek vanuit de sociale identiteit van een bepaalde groep en de door deze groep gedeelde ervaring van maatschappelijk onrecht. Degenen die dit begrip gebruiken als scheldwoord, slaan aan wanneer ik trots mijn Caribische achtergrond benoem of mijn Afrikaanse wortels. Zij slaan aan wanneer het gaat over historische feiten uit het koloniaal verleden die een nieuwe benadering nodig hebben en die oude ideeën over helden doorprikken.

Opwinding

Ik heb lak aan die opwinding. Ik zou vrolijk in mijn schommelstoel met een breiwerkje om de boel zitten lachen als die opwinding niet tot onfrisse intimidaties zou hebben geleid. Er worden stickers op deuren geplakt met de boodschap ‘Geobserveerde locatie’. In Hoorn is er door een campagne uit deze hoek een vrouw ontslagen op het werk.

Kijk, dan verrijs ik uit mijn schommelstoel en klim ik op het podium van Women’s March, naast een spreker die slachtoffer was van de toeslagenaffaire, of de transgender persoon die aangeeft wat het betekent om een transgender vrouw te zijn, of een moslima die een sarcastisch poëtisch verhaal voorleest en ons doet beseffen dat het in de Nederlandse democratie geoorloofd is om een partijprogramma op te stellen met beweringen die die de Nederlandse grondwet ondermijnen.

Gerechtvaardigde verontwaardiging

Ik ben met rechte rug uit mijn schommelstoel opgestaan en ben getogen naar het Nelson Mandela Park omdat de Women’s March als motto heeft dat zij de democratie terugeist. In zo’n gezelschap voel ik mij thuis. Als de basisgrondrechten van de democratie worden geschonden, dan past gerechtvaardigde verontwaardiging, toch? Geen haat of woede, want dat slaat naar binnen en maakt je ziek.

Ik doe dit ook namens de jonge mensen die hun nek uitsteken omdat zij de grondwet wel serieus nemen en de overheid en de instituties in het land de maat nemen op basis van onder andere het gelijkheidsbeginsel. Sommigen vertellen mij dat zij weigeren te publiceren in de gevestigde kranten, vanwege de waterval aan onderbuikgif die zij dan op de sociale media kunnen verwachten. Vaak blijft de massale verontwaardiging daarover uit, terwijl steun bescherming en veiligheid kan bieden aan mensen die dit land een menselijker en rechtvaardiger gezicht willen geven.

Sylvana Simons

In dit kader heb ik genoten van de verkiezingen. Ik ben in het geheel niet treurig, want ik kan genieten van de onverwachte ontwikkelingen en van de ogenschijnlijk kleine stappen voorwaarts. Zoals de zetel voor Sylvana Simons, die als partijleider zowel op tv, sociale media en soms in de gemeenteraad van Amsterdam, telkenmale in een kwaad daglicht is geplaatst.

Ik heb gemerkt dat om mij heen, in het stadsdeel waar ik woon, jong en oud dit het moment vonden om een statement te maken en hun democratisch recht om te stemmen eindelijk zagen als een zinvolle daad. Een op de vijf stemmers uit stadsdeel Zuidoost koos voor BIJ1.

Ik hoop dat die jonge mensen die twijfelen of zij hun gefundeerde kennis, hun analyses en perspectieven openlijk in de media moeten ventileren, zich laten inspireren door dit resultaat. Jullie stem is echt nodig, op alle niveaus in de samenleving.

Voor mij was de mooiste foto in de krant, de foto waar de fragiele Simons de lange Rutte begroet in het Tweede Kamergebouw en ik mijn Bijbelse grootmoeder van gene zijde hoor fluisteren. Ken je dat verhaal van David en Goliath? Ja Moesje, fluister ik terug. Zij is net geïnaugureerd als lid van de Tweede Kamer. Dat is een nieuwe werkelijkheid! De eerste zwarte vrouw die een eigen partij heeft opgericht en daarmee in de Tweede Kamer is gekomen. Een Europese primeur.

Ernestine Comvalius is voormalig directeur van het Bijlmer Parktheater. In april is zij gastcolumnist op www.volkskrant.nl/columns-opinie

Ernestine Comvalius bij het portret van haar door kunstenaar Patricia Kaersenhout in het Van Abbemuseum. Beeld
Ernestine Comvalius bij het portret van haar door kunstenaar Patricia Kaersenhout in het Van Abbemuseum.
Meer over