GeldvraagReinout van der Heijden

Waarom duurt het zo lang voordat de erfenis kan worden verdeeld?

null Beeld anp
Beeld anp

Onlangs werd een notaris uit zijn ambt gezet, nadat hij er na 13 jaar nog altijd niet in geslaagd was een erfenis te verdelen. De notaris was er al 350 uur mee bezig geweest. De uitspraak bevestigt de indruk dat notarissen traag zijn en daar met hun imposante uurtarief niet slechter van worden.

Maar het verdelen van een erfenis is inderdaad tijdrovend. Het duurt al gauw een jaar voordat de erfgenamen het geld op hun rekening hebben staan en vaak langer. Belangrijk is of er een executeur is die de erfenis kan ‘vereffenen’ (afhandelen). Als die niet in het testament vermeld staat, moeten de erfgenamen zelf de vereffenaar kiezen. Anders doet de rechtbank dat. Bij bovengenoemde erfenis duurde het 5 jaar voordat de rechtbank een vereffenaar aanwees: de notaris die vervolgens als een slak te werk ging. Hij had onder andere moeite met het opsporen van erfgenamen in het buitenland en het opstellen van een boedelbeschrijving. Daarin staat wat er precies nagelaten wordt en wat het waard is.

Het is niet altijd handig als de notaris executeur is. Er komen bij hem altijd zaken tussendoor die meer haast hebben: een hypotheekakte, een bv oprichten, een spoedtestament opstellen voor iemand die op sterven ligt. De erfenis komt dan onderop de stapel te liggen. Verder wil je niet dat iemand met een tarief van 200 euro per uur administratieve handelingen verricht, zoals het betalen van rekeningen en het stopzetten van overeenkomsten.

Soms moet de executeur snel zijn: als de overledene een auto achterlaat heb je vijf weken de tijd om het kentekenbewijs over te schrijven op naam van één van de erfgenamen of een nieuwe eigenaar. Die moet de auto opnieuw verzekeren. De erfenis raakt regelmatig uit beeld doordat de executeur soms haast heeft en dan weer moet wachten.

In de praktijk gaat het vaak fout. Er wordt een familielid aangewezen als executeur die weinig tijd heeft of door de andere erfgenamen gewantrouwd wordt vanwege zijn of haar gewiekstheid. Of de executeur is niet zo sterk in praktische zaken en durft dat niet toe te geven. Erfgenamen kunnen de erfenis bespoedigen door regelmatig te overleggen en de executeur te helpen.

De executeur heeft recht op een wettelijke vergoeding van 1 procent van de erfenis, behalve als het testament anders bepaalt. Die vergoeding leidt soms tot scheve ogen bij de erfgenamen. Onterecht. De executeur beschouwt het vaak als een schamele fooi voor alle uren die erin gestoken zijn. Ondertussen moet hij (of zij) de erfgenamen informeren en zich niet laten beledigen door hun ongeduld of wantrouwen.

Erfgenamen zijn het beste af als zij zich zakelijk, hulpvaardig en beminnelijk opstellen. Het behouden van de familiebanden is niet minder belangrijk dan wat er uiteindelijk op bankrekening komt te staan. En laat de communicatie met de notaris over aan één familielid of aan twee die samen optrekken. Dat bespaart kosten.

Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids

Zelf een vraag? Geldvraag@volkskrant.nl

Meer over