VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Soest

Waarom de politie een verwarde man met geweld uit huis haalt

. Beeld .
.Beeld .

De brandweer breekt de deur open en vijf agenten schuiven naar binnen, kort op elkaar, taser in de aanslag, de voorste leidt een politiehond en houdt een tactisch schild omhoog. Geboeid verschijnt de verwarde man, zakt ineen aan de voet van het flatgebouw, probeert zich te bevrijden maar is stil, ondanks de pijn. De buurt is uitgelopen, sommigen joelen of applaudisseren. Er is geen crisisdienst en er is geen ambulance, de man wordt met een politiebusje afgevoerd, de bijtwonden zo diep dat hij in het ziekenhuis moet worden opgenomen.

Dit is zo ongeveer wat de filmpjes en de foto’s laten zien. Voor de rest van het verhaal moet je naar de flat.

Persfotograaf Caspar Huurdeman komt zondagavond ter plaatse, de verwarde man lijkt hem een zestiger, ‘je zag zijn spanning en angst, het was best heftig allemaal’. Op straat staan honderd mensen, het is kort na de iftar, de buurt komt af op het tumult. ‘Wel zielig hoor’, zegt een monteur die het zag gebeuren, en zijn vriend, student omgangskunde, zegt: ‘dat applaus was kinderachtig’.

null Beeld Caspar Huurdeman
Beeld Caspar Huurdeman

Ze zijn hier geboren, dit is een ‘gesloten buurt’, zeggen ze, ‘iedereen kent elkaar, we lossen dingen samen op, als er een probleem is praten we’. Maar de verwarde man praatte niet.

Acht flatgebouwen, drie- en vierhoog, aan sommige hangt was te drogen. Ze worden verhuurd door woningcorporatie Portaal, een van de grootste van het land. De jongens vertellen hoe hecht hun wijkje is – bij een verbouwing helpt iedereen mee: schilders, kitters, tegelzetters. Busjes, om te verhuizen. ‘Iedereen doet altijd wat ie kan, maar nu konden we niks’, zal Mahmoud Kerez later zeggen. Hij woont schuin boven de verwarde man. ‘Raar dat wij dit probleem moeten oplossen.’

De centrale deur van de flat staat open, je loopt zo het trappenhuis in. Eerste verdieping: achter zijn raam hangen de brieven die hij ook in de postbussen stopt, steeds weer, angstige teksten. De verwarde man is bang dat de flat instort en heeft regels opgesteld om dat te voorkomen. ‘De flat is gezakt, en verschoven door de trillingen van de drilmachines, boormachines en andere machines.’

Hij woont hier al jaren, zeggen zijn buren: een man alleen, rustig tot drie maanden terug. Je zag het aan zijn gezicht, dat veranderde. Hij wilde geen hulp, of er was geen hulp, dat is onbekend. Niemand leek verantwoordelijk. ‘Zijn problemen werden onze problemen’, zegt Talha, de jongste van het gezin Turedi, dat al dertig jaar in de flat woont. Pal boven de verwarde man, die ’s nachts met een blok hout tegen het plafond begon te beuken.

Ze sliepen nauwelijks, ze legden tapijten op de vloer omdat hij klaagde over geluidsoverlast, maar de man beukte door. Talha’s vader werkt als schoonmaker in het ziekenhuis, die moet vroeg op, dat ging niet meer. Dus toen ze de man zagen op de galerij, bezig een deurpost stuk te slaan, trokken ze het hout uit zijn handen en belden de politie. ‘Echt zielig voor hem’, zegt Talha. ‘Het leek alsof ze een zware crimineel arresteerden, maar dat is hij niet.’

Het was ‘hectisch’ zegt namens de politie Hans Meuleman, ‘deze meneer wilde niet communiceren, dan probeer je zo snel mogelijk een rustige situatie te creëren’. Er was geen psychiater of andere bijstand ingeschakeld, het was laat, er was een oploop, er waren meerdere meldingen geweest. Misschien was de man gevaarlijk, daarom kozen ze voor de taser en de hond, die beet. ‘Maar als je het helemaal afpelt, is het een hulpverlenersding.’

Van wie is de verwarde man? Van niemand, schreef Margriet Oostveen eerder, totdat het uit de hand loopt en eindigt als kort nieuwsbericht.

Mahmoud vertelt over een andere buurman die van het balkon plast en ’s nachts schreeuwt, ‘ook niet honderd’. Over de flats naast hem waar het elke nacht feest is. ‘Je verwacht toch dat de woningbouw iets doet.’ Maar het wijkkantoor van Portaal, iets verderop, is gesloten ‘vanwege het coronavirus’, het telefoonnummer is onbereikbaar of belt niet terug (2x). Ook de persvoorlichter niet, die stuurt een geautomatiseerde sms: ‘het komt nu niet uit’.

Ja, Portaal is onbereikbaar, zeggen de bewoners: de knop die de centrale deur bedient is al maanden stuk, daarom houden ze ‘m dag en nacht open, ‘zodat we met brand eruit kunnen’. Het lukt ze niet iemand te bewegen dat te repareren. Het lukt ze niet duidelijkheid te krijgen over de verwarde mensen in hun flat.

Maar als hun buurman ‘weer goed is’, zeggen ze ook, ‘kan hij hier gewoon weer komen wonen’.

Beeld: Caspar Huurdeman

Meer over