opinie

Vraag naar steun voor veiligheid in de kieswijzers, in plaats van alleen maar voor defensie

Het draagvlak onder kiezers voor leger en politie is veel groter dan het lijkt, betoogt Femke Hokwerda.

Defensie oefent op het artillerieschietkamp 't Harde. Maar bij nationale veiligheid komt veel meer kijken. Beeld Joris Van Gennip
Defensie oefent op het artillerieschietkamp 't Harde. Maar bij nationale veiligheid komt veel meer kijken.Beeld Joris Van Gennip

Hoe bepaalt u op wie u stemt op 17 maart? Stemhulpen als de StemWijzer en het Kieskompas kunnen uitkomst bieden. Bij de stellingen daar ontbreekt het helaas vaak aan de nodige nuance. Vooral bij de stelling ‘Nederland moet meer geld uitgeven aan defensie.’ Het gebruik van ‘defensie’ – al dan niet met hoofdletter – zet de kiezer op het verkeerde been. De stelling toont een verouderde opvatting over het veiligheidsdomein. Anno 2021 zou ‘Meer geld naar veiligheid’ passender zijn.

Veiligheid is de basis van een functionerende samenleving. Kijk maar naar recente gebeurtenissen zoals de explosie in de coronateststraat in Bovenkarpsel, de eerdere avondklokrellen, en natuurlijk de moord op advocaat Derk Wiersum in 2019. Deze gebeurtenissen laten onze (relatief) veilige samenleving haperen.

Terrorisme en cybercriminaliteit

Veiligheid waarborg je door in een zo vroeg mogelijk stadium dreigingen te voorkomen of te verkleinen. Voor een effectieve aanpak van complexe veiligheidsvraagstukken is vooral de samenwerking tussen een groot aantal spelers – waaronder Defensie – cruciaal. Zo vragen terrorisme, desinformatie, cybercriminaliteit en ondermijnende criminaliteit alle om een bredere aanpak dan alleen ‘defensie’.

De stemhulpen zoomen in op defensie als één schakel in de keten en presenteren dit als enige middel voor veiligheid. Hier worden organisaties zoals de Nationale Politie, de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV), de FIOD en het recent opgerichte Multidisciplinaire Interventie Team niet genoemd. Zij streven óók naar een veilige samenleving. Dit is een gemiste kans.

Wie immers de betekenis van het woord defensie letterlijk leest, interpreteert de stelling mogelijk als: ‘meer geld ter verdediging van ons land’. Maar gaat het niet vooral om het voorkomen van een dreiging? Aan ‘defensie’ kleeft tevens een militair aspect, dat de afgelopen decennia vooral tot uiting kwam in expeditionaire missies naar bijvoorbeeld Afghanistan, Mali en Somalië. Hier rijst de vraag of de actuele dreigingen nog altijd strikt militair zijn.

De huidige stelling van zowel StemWijzer als Kieskompas wekt de indruk van veiligheid als geïsoleerde verantwoordelijkheid van het Ministerie van Defensie. De stelling is ongelukkig geformuleerd omdat de kiezer mogelijk níét voor meer geld naar defensie specifiek is, maar wél voor meer geld naar veiligheid in algemene zin.

Politieke partijen

Ook de politieke partijen weten het onderscheid tussen veiligheid en defensie niet te maken, blijkt uit de toelichting van de StemWijzer onder het kopje ‘Wat vinden de partijen?’ Partijen erkennen het belang van een veilige samenleving, maar zijn te beperkt in hun visie door alleen defensie als middel en organisatie te benoemen.

Zo vindt de VVD ‘het veilig houden van Nederland van het grootste belang’, maar stelt dit vervolgens gelijk aan het voldoen aan het Europese Navo-richtlijn voor defensie-uitgaven. D66 wil kunnen inspelen op nieuwe dreigingen, maar ziet als middel hiertoe een professioneel en slagvaardig defensieapparaat. De SP wil vooral verdediging van ons eigen land en vindt daarom ‘een andere krijgsmacht’ nodig. Wanneer gaat de politiek veiligheid breder beschouwen dan alleen defensie?

StemWijzer en Kieskompas, maar ook politieke partijen zelf, zouden de maatschappelijke houding jegens defensie én veiligheid op een betere manier moeten duiden. Dan bieden zij de kiezer daadwerkelijk hulp in het maken van een belangrijke keuze. Ik stem op 17 maart voor meer geld naar veiligheid, en u?

Femke Hokwerda (26) is reserve-kapitein bij de Koninklijke Marechaussee en voorzitter van de Defensity College Alumnivereniging.

Meer over