VerslaggeverscolumnToine Heijmans in In Sint Willebrord

Vijftien jaar PVV, en de onverdraagzaamheid is zo gewoon geworden dat het niemand meer verbaast

. Beeld .
.Beeld .

Vijftien jaar bestaat de Partij voor de Vrijheid en dit is wat je merkt op straat: niemand houdt zich meer in als het gaat over mensen die van elders komen. Praten over de ander als probleem is doodgewoon geworden – ‘ik wil niet alleen minder Marokkanen’, zei Geert Wilders deze week nog op tv, ‘ik wil minder Syriërs, ik wil minder Afghanen, ik wil minder Somaliërs’. De ander zegt toch niets terug.

‘Als ze d’r eigen maar eens zouden aanpassen’, is het eerste wat ik hoor in het dorp. Platgetreden paden trekken diepe sporen, maar de onverdraagzaamheid is inmiddels zo doordeweeks dat het niet meer opvalt hoe gemakkelijk de woningnood aan vluchtelingen wordt toegeschreven, of de criminaliteit aan Marokkanen. ‘Je mag ’t eigenlijk niet zeggen, maar je ziet het toch bij Opsporing Verzocht?’

Dat laatste is van Kees, die zijn buren helpt met de verbouwing van hun restaurant, ‘ze zijn Chinees, daar heb ik geen moeite mee, ze werken hard, maar alles wat niet deugt moeten we terugsturen’. Hij werkte vijftig jaar in de bouw en las in de krant over een gescheiden vrouw die in een garagebox woont, ‘terwijl al die anderen voorrang krijgen. Wat komt er allemaal niet binnen? Met vier verschillende namen komen ze ons geld halen, zo is het toch?’

De ‘buitenlanders’, daar gaat het om, meestal afgekort tot ‘ze’. De teksten zijn vaak identiek, en niet alleen in Sint Willebrord, waar de PVV het grootste is. Deze week, tien jaar na het begin van de burgeroorlog in Syrië, deden Geert Wilders en Mark Rutte een wedstrijdje oorlogsvluchtelingen tegenhouden – volgens Wilders kosten ‘ze’ ‘ons’ zes miljard, en de premier belooft de grenzen te sluiten mochten ‘ze’ weer komen, ‘zodat we zelf kunnen besluiten wie we hier kunnen hebben’. De VVD twitterde het vrolijk verder.

Geert Wilders in Sint Willebrord, 2017 Beeld Twitter
Geert Wilders in Sint Willebrord, 2017Beeld Twitter

In deze gemeente is het aantal immigranten onder de maat: 3,2 procent niet-westers, tegen een Nederlands gemiddelde van 14. ‘Dat is juist mooi, dat moeten we zo houden’, zegt Martin, in de Dorpsstraat. ‘Ik kom er weleens zo een tegen op de fiets, die kijkt me niet aan, dat is het probleem, ze willen niets met ons te maken hebben maar weten wel waar ze de mosterd moeten halen.’

Een stem op Wilders is een ‘proteststem’ hoor je hier, maar ook een stem tegen de ander. ‘Ik heb niks tegen allochtonen of zo’, zegt Martin, ‘maar al die rotzooi die ertussen zit!’

Meestal schrijf ik het niet op, als dat soort woorden vallen. Omdat het clichés zijn, een vorm van pijnlijke gemakzucht: altijd maar de ander verantwoordelijk houden voor wat je overkomt. Tegelijk worden ze wel witgewassen door politici die daar baat bij hebben.

Zelf werkte Martin een leven lang hard, zes dagen in de week, ‘altijd heel goed verdiend’ en nu een prima pensioen, het koophuis is vrij. En toch is hij boos en bang. En hij vertelt over de jonge Turkse dakdekker die ‘voor een goede prijs’ een klus kwam doen, ‘aardige jongen maar zodra je komt te spreken over Allah en zo wordt het moeilijk. Wij zijn toch gewoon heidenen, vinden zij.’

Twintig jaar geleden schreef Paul Scheffer ‘Het multiculturele drama’, dertig jaar geleden waarschuwde Frits Bolkestein voor haperende integratie, en nog komen de politici vaak niet verder dan elkaar met straattaal vliegen afvangen, de onverdraagzaamheid vergroten en vervolgens ook geen oplossing weten.

Scheffer ging op zoek naar oplossingen en nuance, maar Wilders werd enkel zelfverzekerder en wil nu ‘dat er niet meer mensen uit islamitische landen naar Nederland komen’. Hij heeft van ‘massa-immigratie’ een staand begrip gemaakt. Ook andere partijen leggen zich neer bij het somberste gezicht van migratie, en komen met hulpeloze ideeën. ‘Iedereen die slaagt voor de inburgeringstoets ontvangt een vlag met wimpel’, staat in het verkiezingsprogramma van het CDA, ‘en een digitaal pakket met informatie over onze Nederlandse historie, waarden en normen en democratie.’

Kees zegt: ‘Als je kijkt wat hier écht leeft, dan gaat het toch vaak om andere dingen. Armoede, onzekerheid. Het leven is vaak toch wel ingewikkeld.’

Vandaag zijn de verkiezingen en wat ik hoor in Sint Willebrord is dat de populariteit van Wilders taant. Er zijn inmiddels genoeg andere politieke partijen die ongegeneerd brood zien in onverdraagzaamheid.

Meer over