Meelezers

Verdenkingen van randstadisme zullen er altijd blijven

In de rubriek Meelezers reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Deze week: mist de redactie het perspectief van buiten de Randstad?

De Kolonie van Weldadigheid in Veenhuizen, sinds deze week werelderfgoed. Beeld Harry Cock/de Volkskrant
De Kolonie van Weldadigheid in Veenhuizen, sinds deze week werelderfgoed.Beeld Harry Cock/de Volkskrant

Dinsdag kregen drie Drentse Koloniën van Weldadigheid van VN-cultuurorganisatie Unesco de werelderfgoedstatus. ‘In Amsterdam zetten ondertussen een paar imkers ergens bijenkastjes op een dak’, schrijft Trees Roose uit Haren. ‘Het eerste nieuws krijgt één pagina in de Volkskrant, de Randstadinsecten twee. Kwestie van prioriteit.’ Ook in de ingezonden brief van Wim Olthof uit Bergen klonk woensdag het verwijt van ranstadisme.

De redactie gaf het Unesco-besluit juist meer prioriteit, zegt adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg. ‘We hebben er op de voorpagina naar verwezen en het kreeg een volledige pagina en een substantieel verhaal in het nieuwskatern.’ Het bijenverhaal stond in de achtergrondrubriek Uitgelicht, op de middenpagina. ‘Het beeld speelt de hoofdrol en er is maar een korte begeleidend tekst. De rubriek is per definitie geen urgent nieuws, maar juist een onderbreking daarvan.’

Dat de krant regelmatig randstadisme wordt verweten, heeft Kranenberg zelf ondervonden toen ze van 2014 tot 2017 ombudsvrouw was. ‘Ik heb in 2016 een onderzoekje gedaan om te kijken wat ervan klopt.’ In een enquête vroeg ze redacteuren naar hun woon- en geboorteplaats. Ruim driekwart van de redacteuren bleek in de Randstad te wonen. Nog in maart dit jaar schreef sociaal onderzoeker Josse de Voogd een essay waarin hij betoogt dat Nederlandse media daardoor het perspectief van de ‘middelgrote gemengde plaats’ buiten de Randstad missen.

Kranenbergs onderzoek in 2016 liet ook zien dat tweederde van de redacteuren juist wel buiten de Randstad was geboren. Die redacteuren hebben volgens Kranenberg – net als zij zelf overigens – ‘voelsprieten’ voor de regio waar ze vandaan komen. En die worden volgens haar nog bewuster ingezet dan vijf jaar geleden: ‘Voor een reportage over een landelijk probleem zullen we bijvoorbeeld vooral buiten Amsterdam proberen te kijken.’

Representatie van alle regio’s valt of staat niet bij de woonplaats van redacteuren, zegt Kranenberg. ‘Belangrijker is dat we in onze journalistiek diversiteit betrachten, in de breedste zin van het woord. Je moet je bewust zijn van je eigen perspectief en alle mogelijke andere perspectieven op een onderwerp.’

Of kritische lezersreacties over randstadisme ooit verleden tijd zullen zijn, betwijfelt ze. ‘Het is goed dat lezers ons hieraan blijven herinneren. En dat zij weten dat we altijd nadenken over of we geografisch niet te smal opereren.’

Meer over