ColumnHarriët Duurvoort

Van Beyoncé’s powerfeminisme heeft Schimmelpenninck niets begrepen

null Beeld

Dat een links twittermeisje zich door een oudere minnaar liet fêteren op een leuke vakantie deed Sander Schimmelpenninck in een woedende antifeminisme­tirade ontvlammen. Leunstoelfeministen! Golddiggers!

Ik geloof dat je, als je niet het voorrecht hebt om jubeltonnen te erven van je ouders, als meisje er gewoon verstandig aan doet om op zoek te gaan naar een man die je ook financieel kan ondersteunen. En vice versa. We gaan hard op weg naar een samenleving waarin je twee fulltime inkomens nodig hebt om je überhaupt een dak boven je hoofd te kunnen veroorloven. Dus: zoek iemand met minstens twee keer modaal. Want is het voor kinderen zaligmakend als pa en ma voltijds alleen maar met hun ratrace bezig zijn? Ze hebben recht op liefde, aandacht en tijd, anders krijgt de samenleving de rekening op een andere manier gepresenteerd.

Je bent geen ‘leunstoelfeminist’ als je besluit dat je kind meer zorg en aandacht behoeft. Ouderschap is een grote verantwoordelijkheid en komt in onze samenleving veelal grotendeels neer op moeders. Stiekem tot genoegen van velen van ons; werken, zorgen, spelen en opvoeden is zoveel leuker dan werken alleen.

Minder gejaagd

Is het fijn dat een partner het leven dan wat minder gejaagd kan maken? Jazeker, en ook geld speelt een rol. Dat zou geen taboe moeten zijn. Voor mannen ook: als zij het grootste deel van de zorg op zich nemen, mogen ze van hun partner financiële ondersteuning verwachten. Overigens bepleit ik een groter sociaal vangnet voor alleenstaande werkende ouders, zodat je rond kunt komen van deeltijdwerk.

Voorts is het natuurlijk de vraag of je als vrouw überhaupt even makkelijk carrière kunt maken als een man. O ironie, ook met een leuk koppie. Uiterlijk is op het carrière­gebied vaak eerder een barrière, zo poogden vrouwen met MeToo aan te kaarten. Ook ik denk soms met weemoed terug aan mijn bevallige jaren, toen ik als midtwintiger mijn droomstage misliep bij een internationale organisatie, omdat de directeur zijn handen niet thuis kon houden.

Als iemand in een machtspositie je aantrekkelijk vindt, en de man in kwestie een seksbeluste, principeloze ploert is, verlies je alles. Had mijn uiterlijk deze man koud gelaten, dan had hij misschien objectief naar mijn cv gekeken en had ik een start kunnen maken in mijn gedroomde carrière.

Goudgraaifeminisme

Maar wat het meest verwonderde was de suggestie dat Beyoncé een soort goudgraaifeminisme propageert. En dat nota bene Sylvana Simons erbij werd gesleept – de ‘sugar daddy’ in kwestie mag blij zijn dat hij ooit een prachtige, intelligente, onafhankelijke, succesvolle vrouw aan zijn zijde had, maar nee, zij was kennelijk een ‘golddigger’.

Van Beyoncé’s powerfeminisme heeft Schimmelpenninck niets begrepen. De superster stuurt haar miljarden fans al jaren feministische boodschappen. Who run the world? Girls. In Independent Women bepreekt ze meisjes vooral alles zelfstandig voor elkaar te boksen: een mooi huis, een fraaie bolide. En in het nummer Irreplaceable gooit ze haar golddiggende toyboy uit huis, trekt ze het diamanten collier dat ze hem gaf van zijn nek en sommeert ze hem een taxi te bellen, omdat ze de sleutels van de mooie auto die ze hem cadeau gaf weer terug wil. Bey’s materialistische machofeminisme werd echter weer wat verfijnder in Flawless, waarin ze het pamflet We Should All Be Feminists van Chimamanda Ngozi Adichie verwerkte.

Maar als Afro-Amerikaanse vrouw komt Beyoncé bovendien uit een andere traditie dan de witte feministen. Ze put de laatste jaren ook veel meer inspiratie uit de zwarte geschiedenis.

Slavernij

Zwarte vrouwenstrijd was nooit Aletta ­Jacobs’ strijd tegen ‘het enige recht is het aanrecht’. In slavernij moesten onze voormoeders eeuwen de zwaarste vormen van dwangarbeid verrichten, terwijl ze structureel seksueel werden misbruikt. Zoals Sojourner Truth in haar beroemde speech Ain’t I a Woman in 1851 haar publiek van witte Amerikaanse suffragettes voorhield – met haar dikke Nederlandse tongval, omdat haar eerste eigenaren Nederlands waren – ‘I have as much muscle as any man (...) I have plowed and reaped and husked and chopped and mowed, and can any man do more than that?

En natuurlijk is ook het glamourbeeld uit Beyoncés clipjes fictie. Goldman Sachs becijferde dat anno 2021 Afro-Amerikaanse vrouwen 90 procent minder vermogend zijn dan witte Amerikaanse mannen. Ze doen onderbetaald werk en zijn vaak alleenstaand moeder. Als je nou één groep leunstoelfeminisme gunt...

Harriet Duurvoort is publicist.

Meer over